نشریه کاسپین پست در گزارشی به روز دوشنبه، ۱۵ جدی، نوشته ناامنی در مرز افغانستان و تاجیکستان میتواند سرمایهگذاری چین، بهویژه در بخش معادن، را با خطر جدی روبهرو کند.
به نوشته این نشریه این نگرانی پس از کشته شدن پنج کارگر چینی در این منطقه مرزی، بهطور بیسابقهای افزایش یافته است.
بر اساس گزارشی کاسپین پست به نقل از رسانههای تاجیکستان، دو حمله مسلحانه در تاریخهای ۲۶ و ۳۰ نومبر در نزدیکی مرز افغانستان و تاجیکستان رخ داده است. در این حملات، پنج شهروند چین کشته و پنج تن دیگر زخمی شدهاند. منابع محلی میگویند مهاجمان از خاک افغانستان وارد خاک تاجیکستان شدهاند.
مقامهای تاجیکستان این حملات را به قاچاقچیان مواد مخدر و گروههای جرمی نسبت دادهاند، اما طالبان گفتند که دو مظنون را بازداشت کردهاند، بیآنکه جزئیاتی درباره هویت یا وابستگی آنان ارائه کنند. تاکنون هیچ گروهی مسئولیت این حملات را بهطور رسمی بر عهده نگرفته است.
این رویدادها نگرانی چین را درباره امنیت شهروندان و پروژههای اقتصادیاش در آسیای مرکزی افزایش داده است. دیپلماتهای چینی در دوشنبه و کابل خواستار اقدامات فوری و مؤثر برای تأمین امنیت کارگران و سرمایهگذاریهای چین شدهاند. در واکنش، طالبان و دولت تاجیکستان وعده دادهاند که کنترلهای امنیتی در مناطق مرزی را تشدید خواهند کرد.
تحلیلگران میگویند ادامه بیثباتی میتواند سرمایهگذاریهای چین را، بهویژه در بخش معادن و استخراج منابع طبیعی، به خطر اندازد. منطقه امتداد رود پنج، که محل فعالیت چندین پروژه معدنی است، از جمله نقاط حساس به شمار میرود. شرکت «شوهین اسام» که یک سرمایهگذاری مشترک تاجیکستان و چین است، از سال ۲۰۲۳ در این منطقه فعالیت دارد و به گفته منابع محلی، اختلافات اخیر بر سر تغییر مسیر رودخانه برای اهداف معدنی، تنشهای محلی را افزایش داده است.
برخی کارشناسان احتمال میدهند گروههایی مانند شاخه خراسان داعش، جنبش اسلامی ترکستان شرقی یا گروه جهادی تاجیکی «جماعت انصارالله» در پشت این حملهها باشند. به باور آنان، حملههای هدفمند علیه کارگران خارجی معمولاً با الگوی فعالیت قاچاقچیان مواد مخدر همخوانی ندارد و میتواند با هدف ضربه زدن به منافع چین یا تضعیف روابط آن با طالبان و دولت تاجیکستان انجام شده باشد.
در پی این حوادث، سفارتهای چین از شهروندان خود خواستهاند از سفر به مناطق مرزی خودداری کنند. طالبان نیز گفته اند که قصد دارند یک واحد ویژه نظامی برای حفاظت از معادن و پروژههای اقتصادی ایجاد کنند. همزمان، چین در شورای امنیت سازمان ملل خواستار انجام تحقیقات جامع درباره این حملهها و تقویت اقدامات بینالمللی علیه افراطگرایی شده است.
ناظران هشدار میدهند که در صورت روشن نشدن عاملان اصلی این حملهها، فضای نااطمینانی ادامه خواهد یافت؛ وضعیتی که نهتنها جان کارگران چینی را تهدید میکند، بلکه میتواند آینده سرمایهگذاریهای چین در بخش معادن و ثبات شکننده آسیای مرکزی را نیز با مخاطره روبهرو سازد.
