در محیط جهانیِ در حال تغییر امروز، مشارکتهای پایدار بیش از آنکه در دفاتر دولتی شکل بگیرند، در کلاسهای درس، بازارها، مجامع فرهنگی و فضاهای اجتماعی ساخته میشوند.
نشست مشترک جنبش حسن نیت که در استانبول و با ابتکار مشترک UKID ترکیه (سردار موسی چلبی) برگزار شد، بازتابدهنده مسیری تازه و جسورانه است: تقویت روابط افغانستان و ترکیه از طریق ائتلافی پویا از رهبران جامعه مدنی، کارآفرینان، متخصصان و کنشگران اجتماعی. این نشست که با میزبانی چهرههای برجسته افغان و ترک برگزار شد، بنیانهای دورهای تازه از دیپلماسی مردمبامردم را گذاشت؛ دورهای که در آن، کسبوکار و جامعه بهعنوان شرکای برابر و معماران مشترک پیشرفت منطقهای ایفای نقش میکنند.
مقدمه:
الگوی تازهای برای مشارکت منطقهای
در حالی که دولتها در آنسوی مرزها با یکدیگر رویارو میشوند، موتور واقعی همکاری، خود مردم هستند: کارآفرینان، آموزگاران، کنشگران، بازرگانان و خلاقان. ترکیه و افغانستان با میراث فرهنگی مشترک و توانمندیهای مکمل، این فرصت را دارند که الگویی نو از مشارکت را بر پایه توانمندسازی متقابل، همآفرینی و همکاری اقتصادی توسعه دهند؛ الگویی که در چارچوبهای رسمی محدود نمیماند.
این نشست صرفاً یک گردهمایی نیست، بلکه آغاز مشارکتی افقی میان افغانها و ترکها در همه عرصههای زندگی است؛ مشارکتی که از پایین به بالا در ثبات، تابآوری و نوسازی منطقه سرمایهگذاری میکند.
موقعیت ژئوپولیتیک منحصربهفرد ترکیه برای افغانستان مسیرهای تازهای برای رشد فراهم میکند؛ مسیری که از راه مشارکت میگذرد، نه دروازهبانی. محصولات افغانستان میتوانند به بازارهای تازه برسند، استعدادهای افغان میتوانند راهنمایان تازهای پیدا کنند و کسبوکارهای افغان میتوانند از تجربه ترکیه الگوهای تازه بیاموزند.
میراث مشترک، افق مشترک
ترکیه و افغانستان پیوندهای تاریخی عمیقی دارند، اما امروز بر آن هستیم که این تاریخ مشترک را به اهداف مشترک تبدیل کنیم. این مشارکت بر شرافت، عمل متقابل و همکاری عملی استوار خواهد بود، نه وابستگی، و بر اعتماد میان جوامع، کسبوکارها و رهبران نوظهور دو کشور بنا میشود.
نقش کاتالیزوری کسبوکار
در روابط مردمبامردم
کارآفرینان افغان و ترک ظرفیت بالایی برای ساختن پلها از طریق تجارت، سرمایهگذاری و نوآوری دارند. از صنعتگران خرد تا شرکتهای لوژستیکی، از کسبوکارهای کشاورزی تا خدمات بهداشتی، جوامع تجاری افغانستان و ترکیه میتوانند سرمایهگذاریهای مشترک طراحی کنند، ابتکارها را پشتیبانی کنند و زنجیرههای ارزش را گسترش دهند. این زنجیرهها شغل، فناوری و رفاه مشترک به همراه میآورند.
این فعالیتها صرفاً اقتصادی نیستند، بلکه با ایجاد اعتماد تجاری و شناخت فرهنگی، صلح و تابآوری را تقویت میکنند. شرکتهای ترکیهای که به چابکی منطقهای و رویکرد اخلاقی شناخته میشوند، آمادهاند در فضایی برابر و با نگاهی بلندمدت با کسبوکارهای افغان همکاری کنند. ترکیه و افغانستان پیوندهای تاریخی عمیقی دارند، اما امروز این تاریخ مشترک را به هدفی مشترک تبدیل میکنیم.
این مشارکت بر شرافت، عمل متقابل و همکاری عملی استوار خواهد بود، نه وابستگی، و بر اعتماد میان جوامع، کسبوکارها و رهبران نوظهور دو کشور بنا میشود.
نقش هر بخش:
جامعه مدنی، جوانان، دانشگاه و دیاسپورا
سازمانهای غیردولتی، دانشگاهها، گروههای جوانان و شبکههای دیاسپورای افغان و ترک، بازیگران ضروری این راهبرد مردمبامردم هستند. از طریق تبادل دانشجو، آموزش دوزبانه، پژوهشهای مشترک و مراکز نوآوری منطقهای، میتوانیم نسلی را پرورش دهیم که نهتنها ماهر، بلکه جهانینگر و دارای آگاهی اجتماعی باشد.
دیاسپورای افغان در ترکیه و متخصصان ترکِ همکار با افغانها، پلهای زندهای هستند که با انتقال تجربههای برتر در حوزههای بهداشت، آموزش، کارآفرینی اجتماعی و دیپلماسی فرهنگی، پیوندهای اجتماعی را عمیقتر میکنند.
از گفتوگو تا اقدام:
پروژههای مشترک اجتماعی و اقتصادی
مراکز مشترک پرورش استعداد با تمرکز بر تجارت، فناوری اطلاعات و کارآفرینی
جشنوارهها و نمایشگاههای فرهنگی در گردش میان هرات، استانبول، کابل و انقره
سکوهای خردسرمایهگذاری برای پیوند ایدههای افغان با سرمایه ترکیه
مراکز رشد کسبوکار برای حمایت از ابتکارهای کارآفرینانه جوانان
برنامههای «شهرهای خواهرخوانده» برای پیوند اتاقهای بازرگانی محلی و پروژههای شهری
برندهای مشترک و شبکههای همکاری برای محصولاتی مانند منسوجات، صنایعدستی و زعفران
اینها فعالیتهای خیریه نیستند، بلکه سرمایهگذاریهایی بر پایه مالکیت مشترک و منفعت متقابلاند.
ترکیه: دروازه و شریک برابر
موقعیت ژئوپولیتیک منحصربهفرد ترکیه برای افغانستان مسیرهای تازهای برای رشد فراهم میکند. این مسیر از راه مشارکت میگذرد، نه دروازهبانی. محصولات افغان میتوانند به بازارهای جدید برسند، استعدادهای افغان میتوانند راهنمایان تازهای پیدا کنند و کسبوکارهای افغان میتوانند از تجربه ترکیه الگوهای جدید بیاموزند. بههمینسان، حضور ترکیه در افغانستان به این کشور امکان میدهد نفوذ منطقهای و قدرت نرم خود را به شکلی معنادار متنوع کند.
مهاجرت، جوانان و امید
باید از صرفِ مدیریت مهاجرت فراتر برویم و به خلق فرصتها بیندیشیم. پروژههای مشترک کارآفرینی، آموزشهای فنیوحرفهای و ابتکارهای بازگشت و ادغام مجدد میتوانند مهاجرت را از یک بحران به یک ظرفیت تبدیل کنند. مهاجرت نباید بهعنوان فقدان دیده شود، بلکه میتواند نقطه عطفی برای نوآوری فرامرزی و پیوند انسانی باشد.
سرمایهگذاری در آیندهای مشترک برای منطقه
این همکاری تازه افغانستان و ترکیه نباید به پروژهها محدود بماند؛ بلکه باید به یک فلسفه منطقهای مشترک تبدیل شود که بر رشد همراه با کرامت، صلح از مسیر گفتوگو و پیشرفت با مردم استوار است. افغانستان وابسته نیست، بلکه همآفرین راهحل است. ترکیه حامی نیست، بلکه شریک راهبردی است؛ آینده را با هم میسازیم.
آغاز راهبرد مردم
آنچه در انقره آغاز کردهایم، صرفاً یک نشست جامعه مدنی نیست؛ نخستین گام در مسیری تازه است که در آن جوامع، کسبوکارها و نهادهای افغان و ترک، منطقهای امیدوارتر و خوداتکاتر را طراحی میکنند. از واژههای به اقدام، از نشست به راهبرد، و از دوستی به آینده حرکت کنیم. بیایید با هم بسازیم؛ نه برای یکدیگر، بلکه با یکدیگر.
سید یعقوب عماد رئیس جنبش حسن نیت است.
مسئولیت محتوای مقالههایی که در بخش دیدگاه وبسایت آمو منتشر میشوند به دوش نویسندگان آن است.
