سازمان پزشکان بدون مرز میگوید که محدودیتهای اخیر طالبان که بیماران، مراقبان و کارکنان زن پزشکی را ملزم به پوشیدن برقع هنگام ورود به مراکز درمانی عمومی میکند، مشارکت زنان در زندگی روزمره را محدود و مانع دسترسی آنان به مراقبتهای بهداشتی ضروری میشود.
در گزارش این سازمان آمده است، بین ۵ تا ۷ نومبر، تحت این اجرای جدید، پزشکان بدون مرز که از خدمات کودکان در شفاخانه محلی هرات پشتیبانی میکند، شاهد کاهش ۲۸ درصدی پذیرشها بوده است.
سارا شاتو، مدیر برنامه پزشکان بدون مرز در افغانستان، میگوید: «این محدودیتها زندگی زنان را بیشتر مختل میکند و دسترسی آنان به مراقبتهای بهداشتی را محدود میکند. بیماران و مراقبان زن اکنون از ورود به شفاخانهها منع شدهاند؛ مگر اینکه برقع بپوشند. به این معنی که دسترسی به مراقبتها به جای نیاز پزشکی، بر اساس لباس تعیین میشود.»
خانم شاتو افزود: «هر محدودیتی که برای زنان بیمار اعمال میشود، به معنای تأخیر یا محرومیت از مراقبتهای پزشکی است. ما میدانیم که این امر عواقب شدیدی برای کودکان و مادرانی خواهد داشت که در حال حاضر با موانع بزرگی برای دسترسی به خدمات درمانی در افغانستان روبهرو هستند.»
در این گزارش آمده است که در گذرگاه مرزی اسلام قلعه با ایران، سازمانهای بشردوستانه شاهد چالشهای مشابهی در ارائه مراقبت به بازگشتکنندگانی هستند که از ایران اخراج شدهاند. از بیش از صد کارمند زن که قبلاً در آنجا کار میکردند، تنها سه نفر و یک قابله، یک پزشک و یک پرستار، در حال حاضر مجاز به کار هستند، آن هم تحت شرایط سختی که آنان را ملزم به پوشیدن برقع در تمام مدت میکند.
به گفته پزشکان بدون مرز، بسیاری از زنان اخراج شده از ایران با سلامتی شکنندهای وارد میشوند؛ اما با دسترسی محدود به خدمات بهداشتی و مراقبتهای پزشکی مواجه میشوند. برخی از آنان همچنین سرپرست خانواده خود هستند. داشتن کارکنان زن برای همکاری با آنان در مرز «حیاتی» است.
خانم شاتو میگوید: «تأثیر ترکیبی این محدودیتها در هرات و در مرز نگرانکننده است.»
این سازمان افزوده که از سال ۲۰۲۱ میلادی، زنان در افغانستان به طور فزایندهای از زندگی عمومی حذف شدهاند. زنان از دسترسی به آموزش متوسطه و عالی و کار در بسیاری از نقشهای عمومی و بشردوستانه محروم هستند. آنان همچنین دسترسی محدودی به مراقبتهای بهداشتی دارند و از فضاهای عمومی محروم هستند.
توقف عملیاتهای بشردوستانه به دلیل محدودیتهای جدید طالبان بر زنان
این در حالی است که ملل متحد پیش از این به آمو گفت که پس از اعمال محدودیتها بر کار زنان، همراه با شرکای بشردوستانهاش عملیات بشردوستانه در مرز اسلام قلعه را از روز سهشنبه، ۱۳ عقرب، به اینسو به حالت تعلیق درآورده است.
این سازمان در یک پیام واتسپ تاکید کرد که این محدودیتها از طرفی چالشهای عملیاتی فوری ایجاد میکنند و در سوی دیگر خطرات بیشتری را برای بازگشتکنندگان، به ویژه زنان و دختران، ایجاد میکنند.
به گفته ملل متحد، بیش از ۶۰ درصد از بازگشتکنندگان در مرز اسلام قلعه، زنان و کودکان هستند و از هر ده خانوادهای که باز میگردند، سه خانواده توسط زنان سرپرستی میشوند.
در این پیام آمده است: «بدون کارکنان زن، ما نمیتوانیم به طور جمعی به زنان و کودکان بازگشتکننده با عزت و احترام خدمت کنیم.»
این سازمان افزود که شرکای بشردوستانهاش و سازمانهای غیردولتی با طالبان در تعامل هستند و امیدوارند که راهحلهایی پیدا شود که امکان از سرگیری همه عملیات را به شیوهای ایمن، با «حساسیت فرهنگی و اصولی» فراهم کند.
طالبان تاکنون در این باره اظهار نظر رسمی نکردهاند؛ اما اداره امر به معروف آنان در هرات، اجباری ساختن برقع بر بیماران و پزشکان زن در شفاخانهها را رد کرده است.
