همزمان با افزایش محدودیتها بر زنان و دختران، گزارشهایی از هرات به آمو رسیده که نشان میدهد طالبان بهتازگی ورود زنان بدون برقع به بازارها و ادارهها را ممنوع کردهاند.
بر اساس گفتههای منابع محلی، طالبان در روزهای اخیر از ورود زنان بدون برقع به نهادهایی چون شفاخانه حوزوی، زندان مرکزی، معارف، ثبت احوال نفوس و بانکها جلوگیری کردهاند. این زنان میگویند باوجود ساعتها انتظار، به دستور طالبان اجازه ورود نیافتهاند.
یک باشنده هرات که نخواست نامش فاش شود، گفت: «ثبت احوال نفوس جایی است که روزانه صدها زن برای پیشبرد امور خود به آنجا میروند. اما روز پنجشنبه اجازه ندادند وارد شویم. حجاب ما کاملاً اسلامی بود، از حکومت فعلی میخواهیم که شرایط را بیشتر از این برای ما سختتر نکند تا بتوانیم نفس بکشیم.»
یک باشنده دیگر در هرات افزود: «دو روز پیش به دیدن یکی از بستگانم که در شفاخانه حوزوی هرات بستری بود رفتم، اما طالبان در دروازه ورودی اجازه ندادند که نه من و نه هیچ خانم دیگری وارد شویم. با وجود اینکه همه چادر نماز داشتیم، اجازه ورود ندادند. حتی در کنار ما پزشکان و کارکنان بودند که میگفتند باید به محل کار خود بروند چون مریض دارند، اما طالبان گوش شنوایی نداشتند و هیچکس را اجازه ورود ندادند.»
همچنین، منابع محلی در هرات تأیید کردهاند که طالبان به داکتران بدون مرز و کارکنان هلال احمر نیز تأکید کردهاند که بدون برقع اجازه حضور در محل کار خود را ندارند.
پیشتر نیز طالبان در هرات پوشیدن مانتو را برای زنان منع کرده و بر پوشیدن «چادر نماز» به عنوان پوشش مناسب و الزامی تأکید کرده بودند.
این دستور طالبان با واکنشهای گستردهای روبهرو شده است. جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان با انتشار بیانیهای، این اقدام طالبان را نقض آشکار و سیستماتیک حقوق بشر و کرامت انسانی دانسته است.
اعضای جنبش تحول تاریخ زنان افغانستان افزودند: «این اقدام نقض آشکار و سیستماتیک حقوق بنیادین حقوق بشر، کرامت انسانی و تمام ارزشهای اسلامی و بینالمللی است. هیچ مرجع ملی و اخلاقی قانونی نمیتواند که اجبار، سرکوب و خشونت علیه زنان را توجیه کند. ما این فرمان ضد انسانی را به شدت محکوم میکنیم.»
طالبان هنوز به صورت رسمی در این باره اظهار نظری نکردهاند، اما گفته میشود این اقدام در چارچوب اجرای قانون «امر به معروف و نهی از منکر» صورت میگیرد.
بر اساس ماده سیزدهم این قانون، پوشاندن تمام بدن زن الزامی دانسته شده و پنهان کردن چهره به دلیل «ترس از فتنه» ضروری است.
در ماده سیزدهم قانون «امر به معروف و نهی از منکر» طالبان آمده است: «ستر تمام بدن زن لازم است. پنهان کردن روی زن به سبب ترس از فتنه ضروری است. لباس زنان نازک، کوتاه و چسبان نباید باشد. زنان مسلمان مکلفاند که بدن و روی خود را از مردان نامحرم پنهان کنند. هرگاه زن از خانه بیرون شود، مکلف است که صدا، روی و بدن خود را ستر کند.»
این در حالیاست که هفته گذشته، شماری از نهادهای امدادرسان در نقطه صفری مرز اسلامقلعه، ولایت هرات، بهدلیل فشار طالبان بر پوشش کارمندان زن، فعالیت خود را متوقف کرده بودند.
بر اساس گزارشهای سازمان ملل متحد، از زمان بازگشت طالبان به قدرت، حضور و نقش زنان در جامعه با محدودیتهای بیسابقه روبهرو شده است. ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل، در گزارش اخیر خود، سیاستهای تبعیضآمیز طالبان را عامل اصلی وخامت وضعیت حقوق بشر در افغانستان عنوان کرده و گفته است که بیتوجهی جامعه جهانی به این نقضها، طالبان را جسورتر میسازد.
