امنیت

هشت سال پس از خونین‌ترین حمله‌ها بر نمازگزاران؛ اقلیت‌ها هنوز ناامن اند

عکس از انفجار در مسجد امام زمان در کابل. آرشیف

امروز هشتمین سالگرد دو حمله انتحاری مرگبار بر مسجد امام زمان در کابل و مسجد ولسوالی دولینه ولایت غور است. در این حملات که در ۲۸ میزان سال ۱۳۹۶ رخ داد، دست‌کم ۷۰ تن کشته و بیش از ۴۰ تن زخمی شدند.

حوالی ساعت ۶:۱۵ شام آن روز، یک مهاجم انتحاری در مسجد امام زمان در ناحیه ۱۳ شهر کابل خود را در میان بیش از ۱۰۰ نمازگزار شیعه منفجر کرد. در این حادثه دست‌کم ۳۹ تن کشته و ۴۵ تن زخمی شدند. هم‌زمان، در ولایت غور نیز، یک بمب‌گذار انتحاری در میان نمازگزاران مسجدی اهل سنت در ولسوالی دولینه مواد انفجاری خود را منفجر کرد و ۳۳ تن جان باختند.

بسم‌الله تابان، آگاه امور امنیتی، گفت: «گروه‌های آسیب‌پذیر قومی و مذهبی مانند شیعیان و هزاره‌ها همواره اهداف نرم و در عین حال مهم گروه‌های تروریستی از جمله داعش بوده‌اند. طی بیست سال گذشته، طالبان و داعش عملیات‌های پیچیده و بزرگ علیه جامعه هزاره انجام داده‌اند و اکنون هم با وجود ادعای طالبان که داعش در افغانستان وجود ندارد، شواهدی از هماهنگی اعضای طالبان با داعش در حملات علیه هزاره‌ها مشاهده می‌شود.»

پیش از بازگشت طالبان به قدرت، گروه‌هایی مانند داعش شاخه خراسان بارها مساجد، مراسم مذهبی و اجتماعات اقلیت‌های دینی را هدف حملات خونین قرار داده بودند. حملات انتحاری بر مساجد امام زمان و باقرالعلوم در کابل، و حملات پی‌درپی بر مراسم عاشورا و زیارت‌گاه‌های شیعیان، نمونه‌های بارز این خشونت‌ها هستند.

با این حال، گزارش‌های نهادهای بین‌المللی نشان می‌دهند که پس از بازگشت طالبان در سال ۲۰۲۱، فشارها و تهدیدها علیه گروه‌های آسیب‌پذیر کاهش نیافته است. شیعیان، اسماعیلیان، صوفیان و سیک‌ها همچنان در ناامنی زندگی می‌کنند و دسترسی کافی به امنیت و آزادی مذهبی ندارند.

برخی از حملات اخیر علیه اقلیت‌های قومی و مذهبی:

۱۳ میزان ۱۴۰۰: حمله به معبد مرکزی سیک‌ها در کابل؛

۸ میزان ۱۴۰۱: حمله بر مرکز آموزشی کاج در کابل، ۵۴ دانش‌آموز کشته شدند؛

۲۲ سنبله ۱۴۰۳: حمله بر منطقه هزاره‌نشین ولایت دایکندی، ۱۴ مرد هزاره کشته شدند؛

۱ قوس ۱۴۰۳: حمله بر حلقه ذکر صوفیان در ولسوالی نهرین بغلان، ۱۰ نفر کشته شدند.

شماری از شهروندان افغانستان می‌گویند که نادیده گرفته‌شدن باورهای دینی‌شان، یکی از چالش‌های اصلی زندگی روزمره‌شان است. یکی از اعضای اقلیت مذهبی در کابل گفت: «ما حق داریم آزادانه بر اساس باور و مذهب خود زندگی کنیم، اما در سه سال گذشته در برگزاری مراسم عاشورا با محدودیت‌هایی مواجه شده‌ایم. این محدودیت‌ها برای ما قابل قبول نیست.»

مردم همچنین تأکید می‌کنند که گروه‌های آسیب‌پذیر در افغانستان همواره در معرض تهدید و خشونت هستند و زنان، کودکان، خبرنگاران و دیگر اقشار آسیب‌پذیر امنیت کافی ندارند و بارها هدف حمله‌ها و مجازات‌های علنی قرار گرفته‌اند.