ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر ملل متحد برای افغانستان، اجرای حکم قصاص اخیر در ولایت بادغیس را «ظالمانه، تحقیرآمیز و غیرانسانی» توصیف کرد.
او امروز (پنجشنبه) در شبکه اجتماعی اکس از طالبان خواست تا فوراً اجرای این احکام را متوقف کنند.
بنت گفت: «آخرین قصاص در ملأ عام که امروز در ورزشگاه در بادغیس انجام شد، نقض جدی حقوق بشر است. مجازات اعدام نهتنها ظالمانه و غیرانسانی است، بلکه در پیشگیری از جرم نیز بیاثر است.»
وی افزود: «بار دیگر خواستار توقف فوری این مجازات هستم و از جامعه جهانی میخواهم برای پایان دادن به چنین اقدامات فشار لازم را وارد کند.»
این اظهارات در حالی مطرح میشود که طالبان حوالی ساعت یازده پیش از چاشت امروز، یک مرد را در ورزشگاه شهر قلعهنو، مرکز ولایت بادغیس، در حضور صدها تن از باشندگان محل بهتعبیر خودشان «قصاص» کردند.
بر اساس اعلام دادگاه عالی طالبان، فرد متهم اسماعیل، پسر ابراهیم و باشندۀ ولسوالی جوین ولایت بادغیس است که به جرم قتل عمدی یک مرد و یک زن محکوم به قصاص شده بود. در اعلامیه آمده است که این حکم پس از فیصله نهایی دادگاههای سهگانه و تأیید رهبر طالبان اجرا شده است.
هیچ تصویری از روند اجرای حکم منتشر نشده و طالبان اجازه تصویربرداری ندادهاند.
این نخستین بار نیست که ورزشگاههای افغانستان شاهد اعدام یا قصاص علنیاند. با بازگشت طالبان به قدرت، ورزشگاههای کشور بار دیگر به محل اجرای مجازاتهای علنی تبدیل شدهاند.
بر اساس آمارها، این چهاردهمین مورد اجرای حکم اعدام یا قصاص از سوی طالبان از زمان بازگشت آنان به قدرت است و سومین مورد در ولایت بادغیس.
پیش از این، طالبان ۱۳ تن دیگر را در ولایتهای هرات، فراه، غزنی، لغمان، جوزجان، بادغیس و نیمروز بهگونه علنی در حضور صدها تماشاگر اعدام یا قصاص کردهاند.
آمار اعدامها و قصاصهای علنی طالبان:
هرات: ۵ تن
بادغیس: ۳ تن
فراه: ۱ تن
نیمروز: ۱ تن
غزنی: ۲ تن
لغمان: ۱ تن
جوزجان: ۱ تن
یک باشنده بادغیس در گفتوگو با خبرنگار آمو گفت: «صحنه دلخراشی بود، روح و روان آدم خراب میشود. مجرم باید به سزای اعمالش برسد، اما نه در چنین صحنههایی. این تصاویر از ذهن مردم پاک نمیشود. خودم نتوانستم تا پایان ببینم و از ورزشگاه بیرون شدم.»
او افزود: «اجرای حکم پیش چشم مردم کار درستی نیست و بر روان جامعه تأثیر منفی دارد. مردم راضی نیستند که میدان ورزش به محل اعدام تبدیل شود.»
فعالان حقوق بشر نیز میگویند ادامه چنین روندی نهتنها باعث گسترش ترس و محدودیت در جامعه میشود، بلکه نشاندهندۀ بیاعتنایی طالبان به موازین جهانی حقوق بشر است.
حقوقدانان نیز با نگرانی از نبود شفافیت حقوقی و قضایی در نظام عدلی طالبان تأکید دارند که در روند محاکمات آنان، اصول پذیرفتهشده بینالمللی رعایت نمیشود.
حمیرا ابراهیم، فعال حقوق بشر، گفت: «اجرای حکم اعدام در حضور مردم بیاعتنایی به موازین بینالمللی و حقوق بشری است. این اقدام نهتنها خلاف کرامت انسانی، بلکه نقض تعهدات بینالمللی افغانستان است و تأثیرات منفی روانی، اجتماعی و فرهنگی برجای میگذارد و اعتماد مردم به عدالت و قانون را تضعیف میکند.»
این رویداد در حالی رخ داده است که پیشتر نیز نهادهای حقوق بشری بارها خواستار توقف فوری مجازاتهای علنی، از جمله اعدام و قصاص، از سوی طالبان شدهاند.
