برخی مهندسان فنآوری میگویند خدمات انترنتی «نقطهبهنقطه» که از سوی طالبان جاگزین خدمات انترنتی فایبر نوری در برخی بخشهایی از کشور شده، از رهگذر کیفیت و خدمات پایینتر از فایبر نوری است و با هوا، فاصله و برق وابستگی جدی دارد.
در این گزارش با یک مهندس فنآوری گفتگو شده او که تجربه کار در بخش مخابرات و انترنت را در نهادهای دولتی در دولت پیشین نیز در کارنامه دارد بهدلایل امنیتی او خواسته نامی از او در گزارش برده نشود.
او در پاسخ به تفاوتها در میان این دو خدمات انترنتی تاکید دارد که خدمات انترنتی فایبرنوری از طریق لاین اما خدمات انترنتی نقطهبهنقطه با کیفیت پایینتر از طریق پایههای مخابراتی ارایه میشود.
تفاوت خدمات انترنتی فابیر نوری با «نقطهبهنقطه»
- در «نقطه بهنقطه» پایههای (آنتنهای) مایکروویو بر فراز دکلها (تاورها) یا بامها نصب میشوند
- «نقطهبهنقطه» از طریق آنتنهای مخابراتی ارایه میشود
- فایبر نوری از طریق لاین (کیبل) است
- «نقطهبهنقطه» بدیل موقتی برای فایبر نوری در برخی شیوههای کاری حساب میشود
- «نقطهبهنقطه» کیفیت پایینتر از فایبر نوری دارد و بههوا، فاصله و برق وابسته است
بربنیاد جزییات که او با آمو شریک ساخت، خدمات انترنتی فایبر نوری از یک مسیر ترانزیتی منطقهای وارد افغانستان شده و بهباور او کشورهای همسایه میتواند دستکم در سطح ترانزیت یا انتقال فقط به جریان دادهها دسترسی داشته باشند.
مسیرهای اصلی خدمات انترنتی فابیر نوری به افغانستان:
- از پاکستان – چمن، سپین بولدک و تورخم، از ایران – نیمروز و هرات، از ترکمنستان – هرات و فاریاب، از اوزبیکستان و تاجیکستان، قندز و بدخشان در مسیر هم شهر پلخمری
- کشورهای همسایه دستکم در سطح ترانزیت به جریان دادهها میتوانند دسترسی داشته باشند
- این مسیرها در دولت پیشین از سال ۲۰۰۶ بهاینسو با همکاری شرکتهای مخابراتی منطقه و بانک جهانی ایجاد شد
در ادامه هم منبع تاکید دارد که فایبرنوری مدیریت و نظارتاش در داخل کشور از گذشته تا حالا بهدوش وزارت مخابرات و شرکت دولتی افغانتلیکام بوده است.
مدیریت و نظارت فایبر نوری در کشور:
- در مدیریت و نظارت وزارت مخابرات و شرکت دولتی افغانتلیکام است
- در صورتی که کاربران از «ویپیان» «رمزگذاری» و برنامههای امن چون واتسآپ، سیگنال کار گیرند، طالبان بهمحتوای دقیق و کامل دادهها هیچ دسترسی نمیتوانند داشتهباشند، اما تنها در برخی موارد میتوانند مشاهده کنند که داده رد و بدل شده است
- اما چون طالبان حالا ترافیک عمومی انترنت کشور را در دست دارند از طریق مرکز «گیتوی» میتوانند، در برخی موارد نظارت، سانسور یا شنود انجام دهند
با اینحال در هفتههای اخیر، طالبان بیآنکه دلیل و موضع رسمی خود را اعلام کنند، بر انترنت فایبر نوری در برخی بخشهای کشور محدودیتهای جدی وضع کردهاند.
طالبان روند قطع خدمات انترنتی فایبر نوری را از بلخ آغاز کرده بودند و این روند تا به شانزده ولایت رسید. اما دوباره در برخی از این شانزده ولایت یا خدمات انترنتی فایبر نوری بهشکل محدود و با سرعت پایین از سر گرفته شد، یاهم در خدمات انترنتی «نقطه بهنقطه» جاگزین آن شد.
برخی مهندسان فنآوری تاکید دارند چون خدمات انترنت فایبرنوری سرعت بیشتر دارد و طالبان هم نمیتوانند بهمحتوای دقیق و کامل دادههای آن دسترسی داشتهباشند و در سوی دیگر هم این خدمات مردم کشور را راحتتر با جهان وصل میکند، بهباور آنان، طالبان تصمیم به قطع این خدمات در برخی بخشهای کشور گرفتهاند تا مانع رسیدن صدای مردم به جهان شوند.
