افغانستان

چهاردهمین سالروز کشته‌شدن برهان‌الدین ربانی

عکس از برهان‌الدین ربانی. آرشیف

۲۹ سنبله، چهاردهمین سالگشت کشته‌شدن برهان‌الدین ربانی، رئیس‌جمهور پیشین کشور و رهبر پیشین حزب جمعیت اسلامی افغانستان، در یک حمله انتحاری در کابل است.

چهارده سال پیش از امروز، او در حمله یک تن از افراد طالبان که مواد انفجاری را در دستار خود جاسازی کرده بود در خانه‌اش در وزیر اکبرخان کابل ترور شد.

برهان‌الدین ربانی در ۲۹ سنبله سال ۱۳۹۰ خورشیدی در حالی‌ که در منزلش در ساحه وزیر اکبر خان در شهر کابل با دو تن از اعضای طالبان برای گفتگو‌های صلح دیدار می‌کرد، کشته شد.

عبدالله عبدالله، رئيس شورای عالی مصالحه در دولت پیشین کشور، برهان‌الدین ربانی را شخصیت «قابل احترام» در میان علمای جهان اسلام عنوان کرده و گفته است که او یک سیاست‌مدار معتدل، دوراندیش و خردمند بود.

در همین حال امرالله صالح، معاون اول رئيس جمهور پیشین افغانستان، برهان‌الدین ربانی را «پیر خرد، شهید صلح‌جویی، رهبر تساهل‌پذیر و خردورزی» خوانده است که پس از مرگ او حزب جمعیت اسلامی مرتکب «سه غفلت بزرگ و راهبردی» شد؛ اما آقای صالح در این باره جزئيات بیش‌تر ارائه نکرده‌ است.

از طرفی هم جبهه آزادی به این مناسبت در پیامی گفته است که برهان‌الدین ربانی در ایجاد اجماع داخلی، بسیج علمای دینی و جلب حمایت کانون‌های علمی و فرهنگی جهان اسلام از روند صلح در افغانستان نقش داشت و تفسیر «خشونت‌بار و دگم‌اندیشانه» طالبان از آموزه‌های دینی را به چالش کشید.

در پیام این جبهه آمده است: «جنایات طالبان و همفکران‌شان که منجر به شهادت برهان‌الدین ربانی، احمدشاه مسعود، عبدالعلی مزاری، فرمانده عبدالحق، هزاران سرباز پاکباز قوای مسلح دوران جمهوریت و بی‌شمار غیرنظامیان بی‌گناه، از جمله زنان و کودکان شد، همچنان مانعی بزرگ در راه توسعه و زندگی مسالمت‌آمیز مردم افغانستان است.»

برهان‌الدین ربانی پس از سال ۱۳۸۰ خورشیدی موقف‌هایی را در حکومت افغانستان داشت. او به‌شمول عضویت در پارلمان در دور پانزدهم به ریاست شورای عالی صلح رسید.

پس از ترور آقای ربانی، حامد کرزی، رئیس جمهور وقت افغانستان به او لقب «شهید صلح» داد و دانشگاه تعلیم و تربیه کابل را به‌ نام «استاد ربانی» نام‌گذاری کرد.

اما پس از آن‌که طالبان برای بار دوم در سال ۱۴۰۰ خورشیدی به قدرت رسیدند در دهمین سالگرد کشته‌شدن برهان‌الدین ربانی، نام دانشگاه برهان‌الدین ربانی را واپس به دانشگاه تعلیم و تربیه تغییر دادند.

مسؤلیت ترور برهان‌الدین ربانی را طالبان پذیرفته بودند.