سازمان جهانی بهداشت از مقامهای طالبان خواسته است تا محدودیتهای امدادگران زن افغانستان را لغو کنند و به آنان اجازه دهند بدون سرپرست مرد سفر کنند و به زنانی که پس از زمینلرزه قدرتمندی که ۲۲۰۰ تن را در شرق افغانستان کشت و برای دسترسی به مراقبتهای پزشکی با مشکل مواجه هستند، کمک کنند.
داکتر موکتا شرما، معاون نماینده دفتر سازمان جهانی بهداشت در افغانستان، به رویترز گفته است: «یک مسئله بسیار بزرگ اکنون کمبود فزاینده کارکنان زن در این مناطق است.»
او تخمین زده که حدود ۹۰ درصد از کارکنان پزشکی در مناطق آسیبدیده از زمینلرزه مرد هستند و ۱۰ درصد باقی مانده اغلب پرستاران هستند؛ نه یک پزشک که بتواند زخمهای شدید را درمان کند. به گفته او این امر مانع از مراقبت میشود؛ چون زنان از تعامل با کارکنان مرد ناراحت یا میترسند و به تنهایی برای دریافت مراقبت سفر میکردند.
زلزله ۶ ریشتری اول سپتمبر و پسلرزههای آن بیش از ۳۶۰۰ تن را در شرق کشور زخمی و هزاران تن را بیخانمان کرده است؛ در کشوری که از زمان به قدرت رسیدن دوباره طالبان در سال ۲۰۲۱ میلادی و خروج نیروهای خارجی، با کاهش شدید کمکها و بحرانهای انسانی متعددی روبهرو است.
وزارت صحت زیر اداره طالبان در افغانستان و سخنگوی دولت طالبان درباره این خواست تاکنون پاسخی نداشتهاند.
طالبان میگویند که به حقوق زنان مطابق با تفسیر خود از قوانین اسلامی احترام میگذارند و پیش از این گفته بودند که تضمین میکنند زنان بتوانند کمک دریافت کنند.
حاکمیت طالبان در سال ۲۰۲۲ میلادی به کارکنان زن سازمانهای مردمنهاد افغانستان دستور داد که کار در خارج از خانه را متوقف کنند. مقامهای بشردوستانه میگویند معافیتهایی تاکنون وجود داشته است، بهویژه در بخشهای بهداشت و آموزش؛ اما بسیاری گفتند که این معافیتها پراکنده و برای افزایش کارکنان زن، بهویژه در شرایط اضطراری که نیاز به سفر داشتند، کافی نبوده است.
شرما گفت که این بدان معناست که سازمانهای امدادی و کارکنان زن با عدم اطمینان مواجه هستند و در برخی موارد قادر به پذیرش ریسک نیستند.
او گفت: «محدودیتها بسیار زیاد هستند، مسئله محرم (الزامات سرپرست مرد) همچنان ادامه دارد و هیچ معافیت رسمی توسط مقامهای بالفعل ارائه نشده است.» او افزود که تیمش هفته گذشته این موضوع را با مقامهای طالبان مطرح کرده است.
او افزوده که به همین دلیل احساس کردهاند که باید با طالبان مشورت کنند و بگویند، اکنون زمانی است که واقعاً به حضور کارکنان بهداشتی زن بیشتری نیاز دارند، بگذارند آنان را بیاورند و بگذارند از جاهای دیگری که در دسترس هستند، جستجو کنند.
شرما گفت که او به شدت نگران این است که زنان در آینده بتوانند برای مقابله با آسیبهای روانی به مراقبتهای بهداشت روان دسترسی پیدا کنند؛ همچنین برای کسانی که اعضای مرد خانوادهشان کشته شدهاند. این امر آنان را مجبور میکند تا بدون سرپرست مرد، محدودیتهای مربوط به زنان را تحمل کنند.
پیر گل از ولسوالی سمی در ولایت کنر، که به شدت در اثر زمینلرزه آسیب دیده است، میگوید که بسیاری از زنان روستای او پس از این رویداد دچار آسیبهای روانی و فشار خون بالا شدهاند و برای دسترسی به مراقبتهای پزشکی در تلاش هستند.
