ایران، تاجیکستان و طالبان برای ایجاد یک دهلیز ترانزیتی جادهای از مسیر افغانستان به توافق رسیدهاند؛ مسیری که به گفته طرفها، انتقال کالا میان ایران و تاجیکستان را تسهیل کرده و به گسترش همکاریهای ترانزیتی در منطقه کمک خواهد کرد.
وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان میگوید که این تفاهم در نشست سهجانبه نمایندگان ایران، تاجیکستان و طالبان در شهر مشهد به دست آمده است. به گفته این وزارت، هدف از این توافق، ایجاد دهلیز ترانسپورتی جادهای میان سه کشور و تسهیل انتقال کالا از مسیر افغانستان است.
این وزارت در صفحه اکس خود نوشت: «بر بنیاد این تفاهم، قرار است محمولههای تجارتی ایران و تاجیکستان از طریق قلمرو افغانستان انتقال و ترانزیت شوند.»
خبرگزاری تسنیم نیز به نقل از اداره کل راهداری و حملونقل جادهای خراسان رضوی گزارش داده است که معاون وزیر راه و شهرسازی ایران، معاون وزیر نقلیات تاجیکستان و مدیرکل امور حقوقی و توافقنامههای وزارت ترانسپورت طالبان، برنامه عملیاتی این دهلیز را امضا کردهاند.
جعفر شهامت، رئیس اداره کل راهداری و حملونقل جادهای خراسان رضوی، گفته است بر اساس توافق انجامشده، نخستین محموله آزمایشی حداکثر تا یک ماه آینده با مشارکت ناوگان سه کشور از این مسیر عبور خواهد کرد تا روند حملونقل، تشریفات مرزی و گمرکی و هماهنگیهای اجرایی بهصورت عملی ارزیابی شود.
این توافق در حالی صورت میگیرد که فعالان بخش خصوصی میگویند تنشهای منطقهای و اختلال در مسیرهای تجاری ایران، بر تجارت افغانستان نیز اثر گذاشته است.
عبدالهادی فرهنگ، وابسته پیشین تجاری افغانستان در ایران، میگوید هرگونه اختلال در فعالیت بندرهای ایران، توقف ترانزیت، کاهش رفتوآمد کشتیها و افزایش هزینههای بندری، در درازمدت بر اقتصاد افغانستان تأثیر منفی خواهد گذاشت؛ زیرا ایران بزرگترین شریک تجاری افغانستان به شمار میرود.
همزمان، باشندگان ولایتهای غربی افغانستان نیز از افزایش بهای سوخت و گاز شکایت دارند. آنان میگویند پس از تشدید تنشها در منطقه، قیمت هر لیتر پترول و هر کیلوگرام گاز بهگونه چشمگیری افزایش یافته و هزینههای زندگی را بالا برده است.
یکی از باشندگان هرات میگوید بهای پترول بهطور مداوم در حال افزایش است و مردم با درآمدهای اندک توان خرید سوخت را ندارند. یک باشنده بادغیس نیز میگوید جنگ و تنشهای منطقهای، فشار اقتصادی بیشتری بر خانوادهها وارد کرده است.
بر اساس تازهترین گزارش بانک جهانی، ایران همچنان بزرگترین منبع واردات افغانستان است و ۳۱.۶ درصد از کل واردات این کشور را تأمین میکند.
