برنامه اسکان بشر ملل متحد هشدار داده است که شوکهای اقلیمی در حال افزایش است و افغانستان همچنان در معرض جدی رویدادهای طبیعی قرار دارد؛ رویدادهایی که هر سال گستردهتر و ویرانگرتر میشوند.
بر بنیاد گزارش این نهاد، در سال ۲۰۲۵ بیش از ۳۱ هزار تن در ۲۸ ولایت کشور از اثر سیلابهای ناگهانی آسیب دیدهاند؛ سیلابهایی که خانهها را ویران کرده، زمینهای زراعتی را زیر آب برده و زیرساختهای محلی را تخریب کرده است.
به گفته این نهاد، آسیبپذیری زیرساختها در برابر تغییرات اقلیمی، خطر تکرار چنین فاجعههایی را افزایش میدهد.
در بخشی از اعلامیه برنامه اسکان بشر ملل متحد آمده است: «شوکهای اقلیمی در حال افزایش است. زیرساختها باید مقاوم باشند. در سال ۲۰۲۵، بیش از ۳۱.۰۰۰ تن در افغانستان، در ۲۸ ولایت از سیلابهای ناگهانی متأثر شدند.»
همزمان، صندوق ویژه ملل متحد برای افغانستان گفته است که با همکاری متحدان خود، در حال تنظیم یک رویکرد هماهنگ برای مقابله با پیامدهای این بحرانها است.
این نهاد تأکید کرده که تمرکز اصلی بر تقویت تابآوری جوامع، کاهش آسیبهای بلندمدت و حمایت از بازسازی پایدار در بخشهای آسیبپذیر است.
در بخشی از اعلامیه صندوق ویژه ملل متحد برای افغانستان گفته شده: «تطبیق تغییرات اقلیمی نیازمند اقدامهای در سطح سیستمها است. با همکاری صندوق ویژه ملل متحد برای افغانستان و متحدان آن، ما در حال تنظیم یک رویکرد هماهنگ هستیم که کاهش میزان آسیبهای بلندمدت را تقویت کرده و از بازسازی پایدار حمایت میکند.»
با این حال، در بسیاری از مناطق سیلزده، باشندگان میگویند کمکها محدود و ناکافی بوده است. آنان از کمبود مواد غذایی، سرپناه و امکانات ابتدایی شکایت دارند و خواستار رسیدگی فوریاند.
یک متضرر سیلابها در فراه گفت:
«نزدیک ما سیل که آمد ما بسیار زیاد خسارات دیدیم. حالا مشکلات زیاد داریم. برای ما دو بوجی آرد کمک کردند، دو دانه کمپل دادند از آن بیشتر نه. ما ۱۵ تن هستیم دو دانه کمپل چه میشود؟ همه چیز، دار و ندار ما را سیل برده است.»
متضرر دیگری در بادغیس گفت: «خانههای ما را سیل برد، هیچ چیز را کشیده نتوانستیم، فقط دست خالی خارج شدیم. دار و ندار ما زیر گل شد و هیچ کمکی تا حال برای ما نرسیده. زمین و درخت همه را سیل برد و هیچ کمکی به ما نرسید.»
به گزارش نهادهای بینالمللی، در سال ۲۰۲۵ سیلابها، بارندگیهای شدید، طوفانها و نوسانات اقلیمی سبب جانباختن و زخمیشدن شماری از شهروندان و آسیب به زیرساختها در بخشهای مختلف کشور شدهاند.
پیشتر، سازمان بینالمللی مهاجرت گفته بود که نزدیک به ۴۰۰ هزار تن به دلیل خشکسالی و سیلابها از خانههایشان بیجا شدهاند و بیش از پنج میلیون تن به گونه مستقیم از این بحرانها متأثر شدهاند.
کارشناسان محیطزیست باور دارند که اگر سرمایهگذاری فوری در بخش مدیریت منابع آب، مقاومسازی زیرساختها و برنامههای سازگاری با تغییرات اقلیمی انجام نشود، افغانستان همچنان در چرخه تکرارشونده بحرانهای طبیعی باقی خواهد ماند؛ چرخهای که هر سال زندگی هزاران خانواده را با تهدید تازه روبهرو میکند.
