دفتر هماهنگی امور بشردوستانه ملل متحد (اوچا) گفته است که فعالیتهای مرتبط با سلامت روان و حمایتهای روانی–اجتماعی در افغانستان در حال حاضر ممنوع شده است.
این نهاد امروز یکشنبه در تازهترین گزارش خود درباره وضعیت دسترسی بشردوستانه گفته است که زنان بهشدت به خدمات سلامت روان و حمایتهای روانی–اجتماعی در فضاهای اجتماعی متکی هستند، اما این خدمات اکنون با محدودیت یا توقف کامل روبهرو شدهاند.
بر اساس یافتههای «نقشهبرداری شدت دسترسی» که با مشارکت نهادهای ملل متحد، سازمانهای بینالمللی و ملی و رهبران خوشههای بشردوستانه انجام شده، در دور هشتم ارزیابی هیچ ولسوالی در سطح شدت دسترسی بالا طبقهبندی نشده است.
طبق این گزارش، شدت دسترسی متوسط در ۲۴۲ ولسوالی، معادل ۶۰ درصد از کل ولسوالیها، و شدت دسترسی پایین در ۱۵۹ ولسوالی، معادل ۴۰ درصد ثبت شده است.
در مقایسه با دور هفتم، شمار مناطق با شدت بالا از ۹ مورد به صفر کاهش یافته، در حالی که مناطق با شدت متوسط از ۲۳۴ به ۲۴۲ افزایش یافته است؛ موضوعی که نشان میدهد چالشهای دسترسی همچنان گسترده و مداوم باقی ماندهاند.
گزارش میافزاید که محدودیتهای مربوط به کارکنان و برنامههای ویژه زنان، موانع بوروکراتیک و اداری، دخالت مقامهای بالفعل و فشارهای اجتماعی–اقتصادی و جمعیتی از مهمترین موانع دسترسی بشردوستانه در دوره مورد بررسی بودهاند.
همچنین محدودیتها بر دسترسی زنان به خدمات صحی ضروری ادامه دارد.
در بخش تحلیل این گزارش آمده است که با وجود بهبود نسبی دسترسی فیزیکی به برخی مناطق از اگست ۲۰۲۱، عمدتاً به دلیل کاهش درگیریهای مسلحانه، این بهبودها با افزایش محدودیتهای اداری و دخالتها در روند اجرای برنامههای بشردوستانه خنثی شده است.
طبق این گزارش در سراسر کشور، محدودیتها بر کارکنان زن و برنامههای حساس به جنسیت تشدید شده و حضور امدادگران زن در بخشهای غیرصحی و غیرآموزشی ممنوع اعلام شده است.
بر پایه این گزارش، زنان اجازه دارند به کلینیکها مراجعه کنند، اما در برخی مناطق ملزم به همراه داشتن محرم مرد هستند. همچنین اخذ مجوز کار برای کارکنان بخشهای صحت و آموزش همچنان دشوار است و در برخی مناطق استفاده از تلفن همراه برای کارکنان زن بخش صحت ممنوع شده است.
گزارش همچنین از توقف کارکنان بشردوستانه در ایستهای بازرسی، درخواست مدارک یا مجوزهای اضافی پس از بازدیدهای میدانی و مواردی از بازداشت و آزار موقت خبر داده است.
افزون بر این، برنامه واکسیناسیون فلج اطفال بهصورت خانهبهخانه نیز مجاز اعلام نشده است.
در این گزارش آمده است که دخالتهای طالبان در توزیع کمکها ۸۵ درصد از مجموع حوادث ثبتشده را تشکیل میداد.
بر اساس این گزارش، محدودیتهای مرتبط با جنسیت ۳۱ درصد از حوادث را شامل میشد و محدودیتهای مداوم بر تحرک کارکنان زن، حتی در صورت همراه داشتن محرم، همچنان ادامه داشته است.
در گزارش اوچا همچنین آمده است که بازداشت ۳۴ کارمند بشردوستانه شامل ۱۸ مرد و ۱۶ زن، در مقایسه با بازداشت ۱۰۰ کارمند در دوره قبلی گزارش، کاهش ۶۶ درصدی را نشان میدهد؛ با این حال، این نهاد تأکید کرده است که این ارقام همچنان بیانگر خطرات امنیتی مداوم برای کارکنان امدادرسان است.
به گفته اوچا، در یکی از مناطق کشور برخی شرکای عملیاتی گزارش دادهاند که کارمندان زن آنان از سوی افراد مسلح ناشناس تعقیب شدهاند؛ موضوعی که به گفته این نهاد، ایمنی و ظرفیت عملیاتی کارکنان را تضعیف میکند.
این گزارش همچنین به چالشهای محیطی و امنیتی اشاره کرده و افزوده است که سیل، عملیات نظامی و آلودگی به مواد منفجره و ماین، بهویژه در مناطق شرقی و جنوبشرقی افغانستان، روند دسترسی و ارائه خدمات بشردوستانه را بیش از پیش مختل کرده است.
