امروز ۲۸ جولای برابر با روز جهانی آگاهی از هپاتیت یا بیماری زردی است. سازمان جهانی بهداشت میگوید که هپاتیت نوع «بی» و «سی»، معروف به زردی سیاه و زردی کبد، در افغانستان همچنان تهدید جدیاند و تشخیص دیرهنگام آنها جان هزاران تن را میگیرد.
در حالی که درمان اثرگذار و واکسین رایگان این بیماری در دسترس است، هنوز هم جان هزاران تن را در افغانستان میگیرد.
بر بنیاد آمار رسمی برنامه ملی کنترل ایدز، بیماریهای مقاربتی و هپاتیت افغانستان، تنها در سه ماه نخست سال ۲۰۲۵ نزدیک به یک میلیون تن برای هپاتیت آزمایش شدند و در مجموع، در دو سال پسین، بیش از ۹۴ هزار مورد ابتلا به هپاتیت بی و سی در کشور ثبت شده است.
بر بنیاد این آمارها، از ۲۰۲۳ تا سهماه نخست سال روان میلادی ۶۷هزار و ۲۳۰ تن به شمول ۳۷ هزار و ۶۰۴ مرد و ۲۹ هزار و ۶۲۶ زن به زردی سیاه مبتلا شدهاند.
همچنین در همین دوره ۲۷ هزار و ۳۹۷ تن به شمول ۱۴ هزار و ۲۷۶ مرد و ۱۳ هزار و ۶۶۱ زن به نوع هپاتیت سی مبتلا شدهاند.
سازمان جهانی بهداشت میگوید هپاتیت بی و سی در افغانستان هنوز هم تهدیدی خاموش باقی ماندهاند.
این سازمان به مناسبت این روز با نشر پیامی در اکس از مردم افغانستان خواسته است که برای حذف بیماری هپاتیت از جامعه آزمایش انجام بدهند و خود را واکسین کنند.
نماینده سازمان جهانی بهداشت در افغانستان میگوید که تشخیص و درمان دیر هنگام زردی، سالانه جان هزاران شهروند کشور را میگیرد.
ادوین سنیزا سالوادور، نماینده سازمان جهانی بهداشت در افغانستان میگوید: «جانهای زیادی در افغانستان به خاطر هپاتیت از دست میروند، نه به این دلیل که نمیتوان آن را درمان کرد، بلکه چون خیلی دیر تشخیص داده میشود.»
با این حال، پزشکان هشدار میدهند که اگر اقدامی جدی برای درمان این بیماری صورت نگیرد، این وضعیت میتواند به یک فاجعه تبدیل شود.
عبدالله احمدی، سر طبیب پیشین شفاخانه وزیر اکبر خان، میگوید: «من فکر میکنم که این اهسته اهسته به یک فاجعه تبدیل میشود بناء سازمان صحی جهان، باید این موضوع را جدی بگیرد نقاطی را که مردم بصورت کتلوی با این ویروس درگیر هستند شناسایی کنند برای شان واکسین فراهم کنند و یا شرایط صحی را برای شان فراهم سازند. و از طرفی اگر مردم صدای من را میشنوند اگر میبینند کسی در خانه شان مثبت است به هپاتیت بی و یا همسایههای شان مثبت است اینها کوشش کنند که پیش داکتر مراجعه کنند و معاینات خون انجام دهند تا این ویروس شناسایی شود.»
از سویی هم، برخی از شهروندان کشور میگویند که به دلیل دسترسی نداشتن به خدمات بهداشتی به هنگام، تشخیص بیماریهای شان دیرتر صورت میگیرد و درمان را به تعویق میاندازد.
یک باشنده کابل میگوید: «وضعیت مه هیچ خوب نیست زردی داشتم دیر خبر شدم واکسین نکرده بودیم مه مبتلا شدم حالی هزینه هم زیاد است درمان هم مشکل است اما مجبورم بخاطری که پیشرفته نشود تداوی کنم.از مردم میخواهم که حتمن واکسین کنند.»
یک باشنده بادغیس میگوید: «شوهرم مریضی زردی داشت دیر خبر شدیم به جای ما شفاخانه نیست خیلی اذیت هستیم وضعیت اقتصادی خوب نیه دوا ها قیمت است هر سه ماه باید ازمایش بده و خود ما هم به خطریم که مبتلا نشویم نمیفهمیدم چیزی از این مریضی.»
هپاتیت بیماری ویروسی است که جگر را هدف میگیرد. انتقال آن بیشتر از راه سوزنهای آلوده، استفاده از تجهیزات غیربهداشتی، روابط جنسی غیرمحفوظ و آب و غذای آلوده صورت میگیرد.
این بیماری پنج نوع دارد اما خطرناکترین نوع آن، هپاتیت بی و سی است که اگر به موقع درمان نشوند، میتوانند منجر به سرطان جگر شوند.
