یک گزارش تحقیقی بیبیسی نشان میدهد شماری از مهاجران کشور پس از بازداشت در نزدیکی مرز ایران و ترکیه دچار سرمازدگی شدید شدهاند و ۱۱ تن از آنان ناچار به قطع عضو شدهاند.
این تحقیق بر پایه مصاحبه با ۱۲ مهاجر، در رده سنی ۱۳ تا ۲۵ سال، انجام شده است.
این مهاجران به بیبیسی گفتهاند که در ماه جنوری، همراه با حدود ۵۰ مهاجر دیگر، در ولایت وان ترکیه بازداشت شدند.
به گفته آنان، نیروهای مرزی ترکیه چندین روز آنان را در شرایط دشوار نگهداری کرده، با میلههای آهنی مورد ضربوشتم قرار داده، بوت، جوراب و وسایل شخصیشان را گرفته و سپس در حالی که دمای هوا به منفی ۱۵ درجه سانتیگراد رسیده بود، آنان را بهصورت گروهی به سمت مرز ایران بازگرداندهاند.
بر اساس این گزارش، ۱۱ نفر، از جمله یک نوجوان ۱۳ ساله، در نتیجه سرمازدگی شدید بخشی از اندامهای خود را از دست دادهاند.
همچنین پنج تن از مصاحبهشوندگان به بیبیسی گفتهاند که شاهد جان باختن دستکم ۲۰ مهاجر بر اثر یخزدگی بودهاند.
در این گزارش آمده است که یکی از مهاجران ۲۱ ساله، که با نام مستعار «شهسوار» معرفی شده، پس از انتقال به شفاخانهای در کابل، هر دو دست و هر دو پای خود را به دلیل شدت سرمازدگی از دست داده است.
وزارت امور خارجه ترکیه این اتهامها را رد کرده و به بیبیسی گفته است که نیروهای مرزی این کشور مطابق قوانین ملی و بینالمللی عمل میکنند، به کرامت انسانی احترام میگذارند و مهاجران بازداشتشده از غذا، آب و خدمات درمانی برخوردار میشوند.
این گزارش همچنین به انتقادهای پیشین نهادهای حقوق بشری از عملکرد ترکیه در قبال مهاجران افغان اشاره کرده است.
دیدهبان حقوق بشر در سال ۲۰۲۲ اعلام کرده بود که ترکیه شماری از مهاجران افغان را به ایران بازمیگرداند و برخی دیگر را بدون بررسی کافی درخواستهای پناهندگی، به افغانستان اخراج میکند.
عفو بینالملل نیز در همان سال گزارش داده بود که مقامهای ترکیه و ایران مردان، زنان و کودکان را بهطور غیرقانونی بازمیگردانند.
با این حال، مقامهای ترکیه این اتهامها را رد کردهاند.
یکی از وکلای انجمن وکلای وان به بیبیسی گفته است که این انجمن درباره ادعاهای مطرحشده در این گزارش اطلاعات مستقیمی دریافت نکرده، اما از وقوع مواردی از بازگرداندن مهاجران و سرمازدگی در این منطقه آگاه است.
بیبیسی همچنین گفته است که برای دریافت دیدگاه مقامهای ایرانی با آنان تماس گرفته، اما پاسخی دریافت نکرده است.
