هانا نیومن، عضو پارلمان اروپا، در گفتوگو با آمو گفته است که اگر قرار است گفتوگوها با طالبان ماهیت فنی داشته باشد، باید در کابل برگزار شود، نه در بروکسل.
او میگوید که علاقه طالبان به برگزاری این نشست در بروکسل، بیش از آنکه به موضوع مهاجرت مربوط باشد، ناشی از تلاش آنان برای گرفتن مشروعیت بینالمللی است.
او گفت: «اگر قرار است درباره اخراج مهاجران با طالبان گفتوگو شود، این کار را میتوان در کابل انجام داد. چرا طالبان میخواهند همین گفتوگوها در بروکسل برگزار شود؟ چون میخواهند به پایتخت اروپا دعوت شوند، عکس بگیرند، دست بدهند و این تصویر را ایجاد کنند که دوباره به میز تعاملات بینالمللی بازگشتهاند.»
کمیسیون اروپا از نمایندگان طالبان برای شرکت در نشستهایی درباره مهاجرت و بازگرداندن مهاجران افغانستان فاقد اقامت قانونی در اتحادیه اروپا دعوت کرده است. مقامهای اروپایی گفتهاند این نشست ماهیت فنی دارد و به معنای به رسمیت شناختن طالبان نیست.
با این حال، این اقدام با انتقاد نهادهای حقوق بشری و شماری از قانونگذاران اروپایی روبهرو شده است. منتقدان میگویند چنین اقدامی به عادیسازی روابط با رژیمی میانجامد که هنوز از سوی جامعه جهانی به رسمیت شناخته نشده و محدودیتهای گستردهای بر زنان و دختران اعمال کرده است.
معیارهای اتحادیه اروپا
خانم نیومن گفت این دعوت با معیارهایی که اتحادیه اروپا پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ برای تعامل با آنان تعیین کرده بود، در تناقض است.
به گفته او، کشورهای عضو اتحادیه اروپا در آن زمان بر رعایت حقوق بشر، دسترسی مؤثر نهادهای بشردوستانه، مبارزه با هراسافکن و تشکیل حکومت فراگیر بهعنوان پیششرطهای تعامل با طالبان توافق کرده بودند.
او افزود: «در زمینه حقوق بشر، وضعیت بسیار بدتر از آن چیزی شد که کسی تصور میکرد. در مورد حکومت فراگیر نیز کاملاً از آن فاصله داریم. وقتی طالبان در همه زمینهها عقبگرد کردهاند، چرا باید اکنون تعامل را آغاز کنیم؟»
تجربه آلمان
خانم نیومن همچنین به تجربه آلمان در تعامل با طالبان اشاره کرد و گفت برلین برای تسهیل بازگرداندن مهاجران افغانستان با طالبان وارد تماس شد، اما در نهایت دستاورد چندانی به دست نیاورد.
او گفت: «در دو سال گذشته حدود ۵۰ مهاجر افغان به افغانستان بازگردانده شدند، اما در مقابل اکنون دو نماینده طالبان در قنسولگریهای افغانستان در برلین و بن حضور دارند.»
به گفته او، طالبان در برابر پذیرش مهاجران اخراجشده، امتیازهای دیپلماتیک بیشتری درخواست کردهاند؛ از جمله دعوت به نشستهای رسمی و کنترل بیشتر بر خدمات قنسولی افغانستان در خارج از کشور.
خانم نیومن گفت: «طالبان عملاً آنان را تحت فشار قرار دادند.»
تلاش برای جلوگیری از سفر طالبان
این نماینده پارلمان اروپا میگوید شماری از قانونگذاران و فعالان حقوق بشر در تلاشاند تا از برگزاری این نشست جلوگیری کنند.
او افزود: «ما تلاش میکنیم این روند را تا حد امکان دشوار کنیم.»
به گفته نیومن، ۱۷ کشور عضو اتحادیه اروپا از کمیسیون اروپا خواستهاند زمینه گفتوگو با طالبان را فراهم کند؛ هرچند کمیسیون اروپا این رقم را بهطور رسمی تأیید نکرده است.
او هشدار داد که اروپا ممکن است اشتباه آلمان را تکرار کند و در حالی به طالبان تریبون دیپلماتیک بدهد که دستاورد ملموسی به دست نیاورد.
نگرانی درباره پناهجویان کشور
خانم نیومن همچنین نسبت به پیامدهای این روند برای پناهجویان افغانستان در اروپا ابراز نگرانی کرد.
او گفت بسیاری از مهاجران به دلیل مخالفت با طالبان ناچار به ترک کشور شدهاند و سپردن خدمات قنسولی به افراد منصوب طالبان میتواند اطلاعات شخصی آنان را در اختیار آنان قرار دهد.
او گفت: «بیشتر مهاجران افغان در اروپا به این دلیل اینجا هستند که با طالبان مخالف بودهاند. وقتی طالبان به قنسولگریها دسترسی پیدا میکنند، در واقع به اطلاعات و نشانی این افراد نیز دسترسی خواهند داشت.»
به گفته او، این مسئله میتواند زمینه اعمال فشار فرامرزی بر منتقدان طالبان را فراهم کند.
افغانستان هنوز امن نیست
نیومن استدلال برخی دولتهای اروپایی مبنی بر امنتر شدن افغانستان تحت حاکمیت طالبان را رد کرد.
او گفت: «بر اساس کنوانسیون ژنیو، بازگرداندن مهاجران افغانستان بهطور کلی امکانپذیر نیست، زیرا افغانستان کشور امنی نیست.»
او تأکید کرد که حتی در مورد افراد متهم به جرایم جدی یا تهدیدهای امنیتی نیز اخراج لزوماً راهحل مناسبی نیست.
به گفته او، افرادی که مرتکب جرایم جنسی شدهاند باید در زندان بمانند و کسانی که مظنون به فعالیتهای افراطگرایانه هستند نیز بهتر است تحت نظارت مقامهای اروپایی قرار داشته باشند.
او افزود: «از دیدگاه امنیتی، این سیاست منطقی نیست.»
وضعیت زنان پس از بازگشت طالبان
نیومن که پس از بازگشت طالبان دو بار به افغانستان سفر کرده است، گفت وضعیت زنان و دختران نسبت به سالهای ۲۰۲۲ و ۲۰۲۳ بهمراتب وخیمتر شده است.
او گفت مقامهای طالبان در آن زمان به او گفته بودند که محدودیتهای آموزشی برای دختران موقتی است و پس از نهایی شدن مقررات لغو خواهد شد.
اما به گفته او، طالبان به جای کاهش محدودیتها، آنها را گسترش دادهاند.
نیومن گفت: «از آن زمان تاکنون، طالبان فقط عقبگرد کردهاند.»
او افزود که دختران همچنان از آموزش متوسطه و دانشگاه محروماند و زنان نیز با محدودیتهای فزاینده در زمینه کار و حضور اجتماعی روبهرو هستند.
این نماینده پارلمان اروپا گفت در صورتی که امکان گفتوگوی مؤثر با جامعه مدنی افغانستان فراهم شود، حاضر است دوباره به افغانستان سفر کند، اما تاکنون نتوانسته از طالبان ویزه دریافت کند.
او گفت طالبان بهدقت انتخاب میکنند چه کسانی اجازه ورود به افغانستان را داشته باشند و از این موضوع بهعنوان ابزار تبلیغاتی استفاده میکنند.
نیومن در پایان تأکید کرد: «من نمیگویم نباید با طالبان گفتوگو کرد؛ اما دعوت از آنان به اروپا، دادن ویزه و فراهم کردن فرصت عکسبرداری و نمایش دیپلماتیک در پایتخت اروپا، موضوع کاملاً متفاوتی است.»
