گروه بینالمللی بحران در گزارشی گفته که زنان افغانستان در واکنش به محدودیتهای گسترده طالبان، بیش از گذشته به تجارت آنلاین و کسبوکارهای خانگی روی آوردهاند تا بتوانند هم معیشت خانوادههای خود را تأمین کنند و هم حضور اجتماعیشان را حفظ نمایند.
این گزارش که با عنوان «یک راه نجات ناپایدار؟ کسبوکار به رهبری زنان در افغانستان» منتشر شده، میگوید بسیاری از زنان افغانستان در شرایطی که از آموزش، کار دولتی و حضور گسترده در جامعه محروم شدهاند، از شبکههای اجتماعی و فروش اینترنتی برای ادامه فعالیت اقتصادی استفاده میکنند.
طالبان پس از بازگشت به قدرت در سال ۲۰۲۱ محدودیتهای گستردهای بر زنان اعمال کردهاند.
آنان از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم گرفته تا محدودیت در کار، سفر و مشارکت اجتماعی برای زنان اعمال کردند.
با این حال، بخش خصوصی و تجارتهای کوچک خانگی به یکی از آخرین فضاهای باقیمانده برای فعالیت زنان تبدیل شده است.
گروه بینالمللی بحران میگوید شمار مجوزهای صادرشده برای کسبوکارهای تحت مدیریت زنان پس از بازگشت طالبان چهار برابر افزایش یافته است.
افزون بر آن، شمار زیادی از زنان نیز به گونه غیررسمی و بدون ثبت رسمی، از خانه فعالیت میکنند.
در این گزارش آمده است که بیشتر این کسبوکارها در حوزههایی مانند صنایع دستی، قالیبافی، خیاطی، تولید لباس، فرآوری مواد غذایی و فروش محصولات محلی فعالیت دارند.
بسیاری از زنان برای دور زدن محدودیتهای اجتماعی و کاهش نیاز به حضور در فضای عمومی، محصولات خود را از طریق شبکههای اجتماعی و پلتفرمهای آنلاین به فروش میرسانند.
گروه بینالمللی بحران افزوده است که کار از خانه و استفاده از فناوریهای دیجیتال، به زنان اجازه داده است بدون مواجهه مستقیم با محدودیتهای شدید طالبان، به مشتریان بیشتری دسترسی پیدا کنند و درآمد داشته باشند.
در عین حال، این نهاد هشدار داده است که محدودیتهای طالبان همچنان موانع جدی بر سر راه زنان کارآفرین ایجاد میکند.
طبق این گزارش الزام داشتن محرم برای سفر، دشواری تعامل مستقیم با مقامهای دولتی، محدودیت رفتوآمد و تفکیک شدید جنسیتی از جمله مشکلاتی است که زنان با آن روبهرو هستند.
این گزارش همچنین به ممنوعیت فعالیت سالنهای زیبایی در سال ۲۰۲۳ اشاره کرده و گفته است که این تصمیم باعث بسته شدن حدود ۱۲ هزار کسبوکار و بیکار شدن بیش از ۶۰ هزار زن شد.
گروه بینالمللی بحران تأکید کرده است که اقتصاد افغانستان همچنان در وضعیت بحرانی قرار دارد و کاهش کمکهای خارجی، بازگشت گسترده مهاجران از ایران و پاکستان و ادامه رکود اقتصادی، فشار بیشتری بر خانوادهها وارد کرده است.
این نهاد از طالبان خواسته است محدودیتهای اعمالشده بر زنان، بهویژه در زمینه سفر و تعاملات اداری، را کاهش دهند و زمینه دسترسی آسانتر زنان به بازارها و خدمات دولتی را فراهم کنند.
همچنین از کشورهای کمککننده و نهادهای بینالمللی خواسته شده است که از زنان کارآفرین افغانستان از طریق کمکهای مالی، آموزشهای فنی، توسعه سواد دیجیتال و حمایت از تجارتهای کوچک پشتیبانی کنند.
گروه بینالمللی بحران تاکید کرده است که حمایت اقتصادی از زنان افغان یکی از معدود راههایی است که جامعه جهانی میتواند بدون رویارویی مستقیم با طالبان، از زنان افغانستان حمایت کند و فرصت ادامه فعالیت و امید به آینده را برای آنان فراهم سازد.
