افغانستان

دانشگاه نوتردام: یوناما نیاز به بازنگری بنیادین دارد

دفتر یوناما در کابل. عکس از آرشیف.

دانشگاه نوتردام در یک پژوهش تازه بر ضرورت بازنگری در مأموریت هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) تأکید کرده و خواستار تمرکز بیشتر این نهاد بر نقش سیاسی آن شده است.

در این گزارش که بر اساس مشورت‌ها و گفت‌وگوها در چارچوب «فرآیند گفت‌وگو و چشم‌انداز افغانستان» تهیه شده، آمده است که مأموریت کنونی یوناما بیش از حد گسترده شده و نیاز به بازتعریف اولویت‌ها دارد.

این پژوهش تأکید می‌کند که یوناما باید نقش سیاسی و میانجی‌گری خود را در افغانستان تقویت کند و برخی وظایف بشردوستانه به نهادهای تخصصی دیگر ملل متحد واگذار شود تا کارایی این مأموریت افزایش یابد.

در این گزارش همچنین پیشنهاد شده است که مأموریت یوناما برای یک سال دیگر تمدید شود و چارچوب آن با هدف ایجاد یک نظم سیاسی فراگیر در افغانستان تقویت گردد.

همچنین در این گزارش بر تعیین نماینده ویژه جدید ملل متحد، تقویت تعامل با گروه‌های غیرطالبان و جامعه مدنی، و ایجاد یک روند ساختاریافته برای گفت‌وگوی ملی تاکید شده است

این پژوهش همچنین بر اهمیت پیوند دادن همکاری‌های فنی با طالبان به یک روند سیاسی گسترده‌تر تأکید کرده و هشدار داده است که در غیر این صورت، این همکاری‌ها می‌تواند از اهداف اصلی روند سیاسی فاصله بگیرد.

در گزارش گفته شده است که برای پیشبرد یک روند پایدار سیاسی در افغانستان، نقش یوناما باید بازتعریف و تقویت شود تا بتواند در مسیر ایجاد ثبات و یک ساختار فراگیر سیاسی مؤثرتر عمل کند.

این در حالی است که شورای امنیت سازمان ملل متحد در ۱۶ مارچ سال روان میلادی، مأموریت هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان (یوناما) را با تصویب قطعنامه ۲۸۱۸ (۲۰۲۶)، برخلاف روال معمول یک‌ساله، تنها برای سه ماه تا ۱۷ جون ۲۰۲۶ تمدید کرد.

این تصمیم به درخواست ایالات متحده امریکا و با هدف انجام یک بررسی جامع از عملکرد یوناما در افغانستان اتخاذ شد تا فرصت ارزیابی دوباره مأموریت این نهاد در شرایط کنونی، به‌ویژه در زمینه چالش‌های حقوق بشری و وضعیت زنان، فراهم شود.

با وجود این تمدید کوتاه‌مدت، شورای امنیت ملل متحد بر ادامه حمایت از فعالیت یوناما تأکید کرده و نقش این نهاد را در ارائه کمک‌های بشردوستانه و حمایت از مردم افغانستان مهم دانسته است.

پیش از این، مأموریت‌های یوناما معمولاً به‌صورت سالانه تمدید می‌شد، اما این بار درخواست برخی اعضا برای بازنگری در عملکرد این نهاد، منجر به تمدید استثنایی سه‌ماهه شد.

یوناما از سال ۲۰۰۲ میلادی تاکنون در افغانستان فعالیت دارد و مأموریت آن کمک به مردم، ترویج حقوق بشر و حمایت از یک نظام حکمرانی فراگیر در این کشور عنوان شده است.