طالبان روز جمعه آزمون سراسری طبی موسوم به «اگزیت اگزم» را با حضور حدود ۷۰۰۰ فارغالتحصیل مرد از دانشکدههای طب معالجوی و دندان در سراسر افغانستان برگزار کردند.
این آزمون برای دریافت جواز کار و آغاز فعالیت رسمی بهعنوان پزشک الزامی است.
با این حال، طالبان برای چهارمین سال پیهم مانع اشتراک فارغان زن دانشکدههای طبی در این آزمون شدند؛ آنچه که جلو حضور پزشکان زن در نظام بهداشت افغانستان را گرفتهاست.
برخی از دانشجویان دختر میگویند که پس از هفت سال دانشگاه، طالبان با این ممنوعیت آنان را متوقف ساختند و نگذاشتند که همچون پزشک فعالیت کنند؛ در کشوری که بهشدت نیازمند کادر درمانی ماهر است.
دیبا، فارغ دانشکده طب میگوید: «به بسیار سختی طب خواندم. درسم تمام شده بود و در آستانه امتحان اگزیت قرار داشتم، اما اجازه ندادند امتحان بدهم و نتوانستم تخصص بگیرم و کار کنم چند سال از عمرم ضایع شد. در حالیکه کشور بهشدت به داکتر زن نیاز دارد ما از ادامه درس و کار محروم میشویم.»
صندوق جمعیت ملل متحد در گزارشی گفته که میلیونها زن و دختر در افغانستان به خدمات اساسی بهداشت دسترسی ندارند و کمبود کارکنان صحی زن، یکی از موانع اصلی در دسترسی به مراقبتهای بهداشتی است.
بربنیاد این گزارش، افغانستان هنوز یکی از خطرناکترین مکانها در جهان برای زایمان باقی مانده و در کنار سالها جنگ و فقر، محدودیتهای طالبان بر زنان، نظام بهداشت را تا مرز فروپاشی سقوط دادهاست.
ملل متحد در سال ۲۰۲۴ نیز در گزارشی افزوده است که مرگومیر مادران در سطح غیرقابل قبول باقی مانده و بسیاری از زایمانها بدون کارکنان صحی ماهر انجام میشود که خطر مرگ برای نوزادان و مادران را افزایش میدهد.
در شرایطی که یکی از عاملهای میزان بالای مرگومیر هنگام زایمان، نبود کادر کافی پزشکی زن خوانده میشود، طالبان جلو ورود زنان به نظام بهداشت را گرفتهاند.
صندوق جمعیت ملل متحد تخمین زده است که ۶.۳ میلیون تن، که بیشتر آنان زنان و دختران هستند، در معرض از دست دادن دسترسی به خدمات اساسی صحی قرار دارند، مرگومیر مادران همچنان در سطحی غیرقابل قبول بالا باقی مانده است و بسیاری از زایمانها بدون حضور کارکنان صحی ماهر انجام میشود، که این امر خطر مرگ را هم برای مادران و هم برای نوزادان افزایش میدهد.
زمینلرزه سالپار در شرق افغانستان، کمبود پزشکان زن را برای رسیدگی به زخمیها بیشتر برجسته ساخت؛ آن گونه که سازمان جهانی بهداشت گفت، که کمبود پزشکان زن رسیدگی به زخمیان را با چالش روبهرو کردهاست.
با این حال، طالبان نهتنها که دانشگاه طبی را بر دختران بسته اند و برای فارغان زن اجازه آزمون طبی نمیدهند، جلو فعالیت انستیتوتهای طبی را نیز گرفتهاند.
با این حساب، سالانه هیچ زن آموزشدیده در داخل کشور وارد نظام بهداشتی افغانستان نمیشود.
