امنیت حوزه‌ی آمو

هشدار نهاد امنیتی منطقه‌ای درباره افزایش تهدید گروه‌های مسلح از افغانستان

یک نهاد امنیتی منطقه‌ای وابسته به سازمان همکاری شانگهای در نشستی در تاشکند هشدار داده که گروه‌های «هراس‌افکن» در افغانستان و سوریه توانایی‌های جنگی خود را به‌گونه چشمگیر افزایش داده‌اند و این مسئله تهدیدی برای امنیت کشورهای عضو این سازمان به‌شمار می‌رود.

چهل‌وپنجمین نشست شورای ساختار منطقه‌ای مبارزه با تروریزم روز جمعه در شهر تاشکند برگزار شد. به گزارش خبرگزاری تاس روسیه، کشورهای عضو در این نشست نسبت به آنچه «تحول و تقویت» تهدیدهای ناشی از گروه‌های افراطی و جدایی‌طلب خوانده‌اند، ابراز نگرانی کردند.

سازمان همکاری شانگهای که یک بلوک سیاسی و امنیتی متشکل از چین، روسیه، هند، پاکستان و شماری از کشورهای آسیای مرکزی است، در سال‌های اخیر تمرکز بیشتری بر هماهنگی در مبارزه با هراس افکنی از طریق این نهاد داشته است. این ساختار به‌عنوان بستر اصلی تبادل اطلاعات و هماهنگی اقدامات مشترک در برابر تهدیدهای مسلحانه عمل می‌کند.

این هشدار نشان‌دهنده نگرانی‌های مداوم منطقه‌ای درباره وضعیت افغانستان پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ است. با وجود کاهش درگیری‌های گسترده در داخل کشور، گروه‌های مسلح، از جمله شاخه‌های داعش و دیگر شبکه‌ها، همچنان فعال هستند و نگرانی‌هایی درباره بی‌ثباتی فرامرزی ایجاد کرده‌اند.

کشورهای منطقه، به‌ویژه در آسیای مرکزی، بارها ابراز نگرانی کرده‌اند که این گروه‌ها ممکن است از وضعیت افغانستان برای سازمان‌دهی مجدد، جذب نیرو و گسترش فعالیت‌های خود فراتر از مرزها استفاده کنند.

در بیانیه شورای ساختار منطقه‌ای سازمان همکاری های شانگهای همچنین بر ضرورت هماهنگی بیشتر میان کشورهای عضو برای مقابله با هراس افکنی، افراط‌گرایی و جدایی‌طلبی تأکید شده و خواستار گسترش تبادل اطلاعات و اقدامات امنیتی مشترک شده است.

این نشست همچنین به تنش‌های گسترده‌تر منطقه‌ای پرداخته است. شورا نسبت به حمله‌های نظامی اخیر در ایران ابراز نگرانی کرده و بر پشتیبانی از حاکمیت و تمامیت ارضی این کشور تأکید کرده است. در این بیانیه استفاده از زور «غیرقابل قبول» خوانده شده و از طرف‌ها خواسته شده اختلافات خود را از طریق گفت‌وگو و مطابق با حقوق بین‌الملل و منشور سازمان ملل حل‌وفصل کنند.

این هشدار در شرایطی مطرح می‌شود که نااطمینانی‌های جیوپولیتیک در منطقه افزایش یافته و بحران‌های هم‌زمان در خاورمیانه و آسیای جنوبی نگرانی‌ها درباره بی‌ثباتی گسترده‌تر را تشدید کرده است. تحلیلگران می‌گویند هرگونه افزایش فعالیت گروه‌های شورشی در افغانستان می‌تواند پیامدهایی فراتر از مرزهای این کشور داشته باشد، به‌ویژه برای کشورهایی که با چالش‌های امنیتی و اقتصادی روبه‌رو هستند.