ایران و ایالات متحده قرار است امروز، پنجشنبه ۷ حوت، آخرین دور مذاکرات را در ژنیو برگزار کنند که هدف آن حل اختلاف هستهای دیرینه آنها و جلوگیری از حملههای جدید امریکا به ایران پس از تقویت نظامی گسترده خوانده شده است.
دو کشور در ماه جاری مذاکرات را از سر گرفتند، به این امید که به بنبست چند دههای بر سر برنامه هستهای تهران که واشنگتن، سایر کشورهای غربی و اسرائیل معتقدند با هدف ساخت سلاحهای هستهای است، پایان دهند. تهران این موضوع را انکار میکند.
یک مقام امریکایی به رویترز گفته است که استیو ویتکاف، فرستاده ویژه ایالات متحده و جرد کوشنر، داماد دونالد ترمپ، رئیس جمهور امریکا، در مذاکرات غیرمستقیم با عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، شرکت خواهند کرد.
این مذاکرات پس از مذاکرات هفته گذشته در ژنیو انجام میشود و با میانجیگری بدر البوسعیدی، وزیر خارجه عمان، انجام خواهد شد.
دونالد ترمپ روز سهشنبه در سخنرانی سالانه خود در کانگرس، به طور خلاصه دلایل خود را برای حمله احتمالی به ایران تشریح کرد و گفت که ترجیح او حل این مشکل از طریق دیپلوماسی است، اما اجازه نخواهد داد که تهران به سلاح هستهای دست یابد.
فشار در داخل و خارج از ایران
روز چهارشنبه، جی دی ونس، معاون رئیس جمهور ایالات متحده، استدلال ترمپ را مورد تأکید قرار داد.
ونس در مصاحبهای با فاکس نیوز گفت: «ایران نمیتواند سلاح هستهای داشته باشد. اگر این مسیری باشد که ترمپ انتخاب کرده است، این هدف نهایی نظامی خواهد بود.»
ایالات متحده در حال جمعآوری نیروی نظامی بزرگی در خاورمیانه است که باعث نگرانی از یک درگیری منطقهای گستردهتر شده است. در ماه جون سال گذشته، ایالات متحده در حمله به سایتهای هستهای ایران به اسرائیل پیوست. ایران تهدید کرده است که در صورت حمله مجدد، به شدت تلافی خواهد کرد.
ترمپ در ۱۹ فبروری گفت که ایران باید ظرف ۱۰ تا ۱۵ روز به توافق برسد و هشدار داد که در غیر این صورت «اتفاقهای واقعاً بدی» رخ خواهد داد.
عراقچی روز سهشنبه گفت که کشورش قصد دارد به یک توافق عادلانه و سریع دست یابد، اما تأکید کرد که از حق خود برای فناوری هستهای صلحآمیز چشمپوشی نخواهد کرد. واشنگتن غنیسازی هستهای در داخل ایران را به عنوان مسیری بالقوه برای دستیابی به سلاحهای هستهای میبیند.
عراقچی در بیانیهای در اکس گفت: «توافق در دسترس است، اما تنها در صورتی که دیپلوماسی در اولویت قرار گیرد.»
رویترز روز یکشنبه گزارش داد که تهران در ازای لغو تحریمها و به رسمیت شناختن حق غنیسازی اورانیوم، امتیازات جدیدی را ارائه میدهد؛ چون به دنبال جلوگیری از حمله ایالات متحده است.
با این حال، یک مقام ارشد ایرانی به این خبرگزاری گفت که هر دو طرف همچنان به شدت اختلاف نظر دارند؛ حتی بر سر دامنه و توالی لغو تحریمهای فلجکننده ایالات متحده.
در داخل ایران، علی خامنهای، رهبر دولت ایران، با بزرگترین بحران دوران ۳۶ ساله خود روبهرو است؛ اقتصادی که زیر بار تحریمهای تشدید شده و اعتراضهای مجدد پس از ناآرامیهای بزرگ و سرکوب خونین ماه جنوری دست و پنجه نرم میکند.
همچنین انتظار میرود رافائل گروسی، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در طول مذاکرات در ژنیو باشد تا با هر دو طرف گفتگو کند؛ همانطوری که هفته گذشته انجام داد.
