امنیت

ناامنی در مرز افغانستان و تاجیکستان؛ پنج رویداد در سه ماه رخ داده است

سربازان تاجیک از سرویس مرزی پنج در اگست ۲۰۱۸ از گذرگاه مرزی سامان در مرز تاجیکستان و افغانستان محافظت می‌کنند.

در کم‌تر از سه ماه گذشته، دست‌کم پنج حمله و درگیری مرگبار در مرز افغانستان و تاجیکستان رخ داده که به گفته مقام‌های تاجیکستان، منشأ همه آن‌ها خاک افغانستان بوده‌است.

در تازه‌ترین مورد، کمیته دولتی امنیت ملی تاجیکستان گفته که پنج‌شنبه‌ گذشته، پنج قاچاقچی از خاک افغانستان وارد مرزهای این کشور شدند.

به‌گفته این کمیته، در پی درگیری با نیروهای مرزی تاجیکستان در ناحیه شمس‌الدین، سه تن از این افراد کشته شدند و دو تن دیگر موفق به فرار شدند.

مقام‌های تاجیک گفته‌اند کشته‌شدگان باشندگان ولایت تخار افغانستان بوده‌اند.

کمیته دولتی امنیت ملی تاجیکستان در بیانیه‌ای افزوده است: «در نتیجه انجام اقدامات عملیاتی و جست‌وجویی، مسیر حرکت مجرمان در این منطقه مشخص شد. قاچاقچیان با سرپیچی از دستورات مرزبانان، با استفاده از سلاح و مهمات مقاومت مسلحانه نشان داده و تلاش کردند به سمت افغانستان عقب‌نشینی کنند. در نتیجه آتش متقابل، در محل رویداد سه قاچاقچی افغانستان کشته شدند.»

مرز تاجیکستان با افغانستان که پس از سال‌ها آرامش نسبی داشت، در ماه‌های پسین بار دیگر با ناامنی روبه‌رو شده‌است. به گفته دولت تاجیکستان، این ناامنی‌ها مستقیماً از خاک افغانستان سرچشمه می‌گیرد.

از اواخر نومبر سال گذشته تا پایان جنوری امسال، در مجموع پنج رویداد مرگبار در امتداد این مرز رخ داده‌است.

این رویدادها شامل دو حمله پهپادی از خاک افغانستان بر معدن‌کاران چینی در تاجیکستان است که در نتیجه آن، پنج شهروند چین جان باختند. افزون بر آن، در اواخر دسمبر، درگیری میان مهاجمان و مرزبانان تاجیکستان، پنج کشته به‌جا گذاشت که دو تن از آنان نیروهای مرزی تاجیکستان بودند. دو هفته پیش نیز چهار مهاجم در یک درگیری دیگر کشته شدند و در نهایت، رویداد مرگبار پنج‌شنبه‌ گذشته ثبت شد.

دولت تاجیکستان تأکید کرده است که همه مهاجمان این رویدادها از خاک افغانستان وارد این کشور شده بودند.
در همین حال، دبیرکل سازمان پیمان امنیت جمعی گفته که این سازمان به‌همراه سازمان همکاری شانگهای و کشورهای مشترک‌المنافع، در سال جاری میلادی یک نشست مشترک درباره وضعیت امنیتی افغانستان و آسیای مرکزی برگزار خواهد کرد.

به گفته او، تقویت مرز تاجیکستان با افغانستان یکی از برنامه‌های کلیدی این سازمان است.
طلعت‌بیک مصدق‌اوف، دبیرکل این سازمان، گفته است:«یکی از وظایف کلیدی سازمان پیمان امنیت جمعی، اجرای برنامه بین‌ایالتی هدفمند برای تقویت مرز تاجیکستان و افغانستان خواهد بود که توسط رهبران کشورهای ما تصویب و در نومبر ۲۰۲۴ در آستانه نهایی شد.»

در نومبر ۲۰۲۵، یک هیئت بلندپایه تاجیکستان به کابل سفر کرد و با مقام‌های طالبان گفت‌وگوهایی انجام داد؛ گفت‌وگوهایی که تمرکز اصلی آن بر مسایل امنیتی، به‌ویژه نگرانی‌های مرزی بود. با این حال، پس از این سفر، تاجیکستان شاهد چندین رویداد مرگبار در مرزش با افغانستان بوده‌است.

طالبان پس از دست‌کم دو رویداد مرزی گفتند که برخی گروه‌ها در پی برهم زدن روابط میان افغانستان و تاجیکستان هستند.