روزنامه بریتانیایی «سندیتایمز» با استناد به گفتگو با پزشکان در داخل ایران و گفتههای گواهان رویداد، از کشته شدن دستکم ۱۶۵۰۰ تن در اعتراضهای اخیر ایران خبر داده است.
به نوشته این روزنامه، بیشتر قربانیان زیر ۳۰ سال سن داشتهاند و شمار زیادی از آنها طی تنها دو روز جان باختهاند.
این گزارش با روایت خانوادهای آغاز میشود که پس از چند روز جستوجو، پیکر بیجان دختر بیستوچند سالهشان را در پزشکی قانونی کهریزک پیدا کردند؛ دختری که به گفته منابع این رسانه، در جریان تظاهرات در اصفهان با شلیک مستقیم نیروهای امنیتی کشته شده بود.
بر اساس این گزارش، مأموران برای تحویل دادن پیکر، از خانواده ۷۰۰ میلیون تومان به عنوان «پول تیر» مطالبه کردهاند.
سندیتایمز گفته است که این کشتارها در حالی رخ داده که بیش از یک هفته است اینترنت در ایران بهطور گسترده قطع شده و دسترسی به اطلاعات مستقل از داخل کشور بهشدت محدود است.
در همین حال، علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، روز شنبه برای نخستینبار کشته شدن «چندین هزار نفر» در جریان اعتراضها را تأیید کرد، اما مسئولیت آن را متوجه «افراد مرتبط با اسرائیل و ایالات متحده» دانست و آنها را عامل «خسارتهای گسترده» معرفی کرد.
این پزشکان شمار کشتهشدگان بین ۱۶ هزار و ۵۰۰ تا ۱۸ هزار نفر و تعداد مجروحان بین ۳۳۰ هزار تا ۳۶۰ هزار نفر برآورد کرده است.
همچنین گزارش شده که دستکم ۷۰۰ تا هزار نفر یک چشم خود را از دست دادهاند.
امیر پرستا، جراح چشم ایرانی–آلمانی و مدیر مرکز پزشکی مونیخ، که نقش کلیدی در گردآوری این اطلاعات داشته، به سندیتایمز گفته است: «این سطح جدیدی از خشونت است. در اعتراضها ۱۴۰۱ بیشتر از گلولههای پلاستیکی و ساچمهای استفاده میشد، اما اینبار سلاح جنگی به کار رفته و زخمها عمدتاً در سر، گردن و سینه است.»
به گفته آقای پرستا، پزشکان داخل ایران از طریق اینترنت ماهوارهای استارلینک با او در تماس بودهاند و تصاویر و ویدیوهایی از وضعیت مجروحان را در اختیار این روزنامه قرار دادهاند.
او تأکید کرده که بسیاری از پزشکان از شدت خشونت «شوکه و گریان» بودهاند.
شاهدانی که بهتازگی ایران را ترک کردهاند، به سندیتایمز گفتهاند نیروهای سپاه و بسیج با سلاحهای جنگی، از جمله کلاشنیکوف و تیربارهای نصبشده روی وانتها، به سوی معترضان شلیک میکردند.
برخی نیز از حضور تکتیراندازها روی پشتبامها و شلیک به سر معترضان خبر دادهاند.
همچنین گزارشهایی درباره مشارکت شبهنظامیان حشدالشعبی در سرکوب اعتراضها منتشر شده است.
بر اساس آمار کارکنان هشت بیمارستان تخصصی چشم و ۱۶ بخش نهاد در شهرهای مختلف، تنها کلینیک نور تهران هفت هزار مورد آسیب چشمی را ثبت کرده است.
یک چشمپزشک گفته است حجم مجروحان آنقدر زیاد بوده که امکان رسیدگی همزمان به همه وجود نداشته است.
در این گزارش آمده است که شماری از مجروحان به دلیل کمبود خون جان باختهاند و در برخی موارد، نیروهای امنیتی مانع انتقال خون به بیماران شدهاند.
یک جراح در تهران گفته است: «ساعتها برای نجات جان بیماران تلاش میکنیم، اما در نهایت بهدلیل نرسیدن خون، آنها را از دست میدهیم.»
سندیتایمز همچنین گزارش داده که نیروهای بسیج پیکر جانباختگان را از خیابانها جمعآوری و برای دفن به شهرهای دیگر منتقل میکنند تا نشانی از آنها باقی نماند، یا در مقابل تحویل اجساد، مبالغ سنگین از خانوادهها مطالبه میشود.
امیر پرستا این وضعیت را «نسلکشی در سایه خاموشی دیجیتال» توصیف کرده و گفته است آمارهای ارائهشده «حداقلی و محتاطانه» است، زیرا بسیاری از مجروحان از ترس بازداشت یا ربوده شدن از بیمارستانها، برای درمان مراجعه نمیکنند.
این در حالی است که روز گذشته علی خامنهای رهبر ایران برای نخستینبار کشته شدن هزاران تن در جریان ناآرامیها را تایید کرده است.
خامنهای مسوولیت کشتهها و زیانهای اعتراضها را متوجه دونالد ترمپ دانست. او با «مجرم» دانستن ترمپ گفت رییس جمهور ایالات متحده با «تشویق علنی معترضان» و وعده پشتیبانی نظامی، در این رویدادها نقش داشته است.
او همچنان تاکید کرد با کسانی که در اعتراضها نقش داشتند، برخورد خواهد شد.
علی خامنهای، رهبر ایران گفت: «ما کشور را به سوی جنگ نمیبریم. ما بنا نداریم کشور را به سوی جنگ ببریم. اما مجرمان داخلی را نیز رها نمیکنیم».
همزمان، خبرگزاری فعالان حقوق بشر ایران، اعلام کرده بیش از سه هزار تن در این ناآرامیها کشته شدهاند؛ آماری که بهگونه مستقل تایید نشده است.
گواهان و گروههای حقوق بشری از شلیک مستقیم نیروهای امنیتی به معترضان در خیابانها و از پشتبامها خبر دادهاند.
این نهاد همچنان گفته است که بیش از ۲۴ هزار تن بازداشت شدهاند.
دادستان تهران پیشتر گفته بود برخی معترضان ممکن است با حکم اعدام روبهرو شوند؛ اما وزیر خارجه ایران پیشتر در آستانه احتمال اقدام نظامی واشنگتن در برابر تهران گفته بود که اعدامی در کار نخواهد بود.
دونالد ترمپ در واکنش به سخنان خامنهای، خواستار تغییر رهبری در ایران شد و علی خامنهای را «مردی بیمار» توصیف کرد که به گفته او مردم را «هزاران نفره» میکشد.
همزمان با سرکوب اعتراضها، انترنت از هفته گذشته بدینسو قطع است، تنها شماری اندکی از رسانهها و نهادهای نزدیک به حکومت ایران به انترنت دسترسی دارند.
