برنامه اسکان بشر ملل متحد هشدار داده است که گسترش سریع شهرنشینی و پیامدهای تغییرات اقلیمی، میراث تاریخی و معماری شهرهای افغانستان را با تهدید جدی روبهرو کرده است.
به گفته این نهاد وابسته به سازمان ملل، بسیاری از محلههای تاریخی و بافتهای قدیمی شهری که بخشی از هویت فرهنگی افغانستان را شکل میدهند، در نتیجه ساختوسازهای بیبرنامه، افزایش جمعیت شهری و تأثیرات اقلیمی مانند سیلاب و فرسایش، در معرض تخریب قرار دارند.
برنامه اسکان بشر ملل متحد تأکید کرده است که حفاظت از محلهها و مکانهای تاریخی نهتنها به حفظ ارزشهای فرهنگی کمک میکند، بلکه نقش مهمی در حفظ هویت، حافظه جمعی و احساس تعلق شهروندان به شهرهایشان دارد.
این نهاد افزوده است که صیانت از میراث معماری میتواند به افزایش غرور شهری و پایداری اجتماعی کمک کند و در عین حال، بخشی از راهحل توسعه شهری پایدار در افغانستان باشد.
ملل متحد خواستار توجه بیشتر به حفاظت از بافتهای تاریخی در برنامهریزیهای شهری شده و تأکید کرده است که توسعه شهرها نباید به بهای از دست رفتن هویت فرهنگی آنها تمام شود.
پیش از این شماری از فعالان فرهنگی و باشندگان هرات نسبت به بیتوجهی به آبدهها و آثار تاریخی ولایت هرات ابراز نگرانی کرده و هشدار دادند که بخشی از گنجینههای ارزشمند تاریخی این شهر در معرض نابودی قرار گرفتهاند.
آنان میگویند که نبود برنامههای منظم حفاظتی، یکی از دلایل اصلی تهدید جدی این بناهای باستانی است.
هرات با داشتن بیش از ۷۸۰ بنای تاریخی، یکی از غنیترین ولایتهای کشور از نظر میراث فرهنگی، معماری اسلامی و تمدن شرقی بهشمار میرود. اما به گفتهی فعالان فرهنگی، بیتوجهی مداوم و نبود راهکارهای مؤثر برای حفاظت از این گنجینهها، وضعیت بسیاری از این آثار را به مرحله بحران رسانده است.
