نشریه بریتانیایی اخبار جهانی دانشگاه گزارش داده است که توقف ناگهانی روند صدور ویزه توسط سفارت پاکستان در کابل و قنسولگریهای این کشور در هرات و مزارشریف، دهها دانشجو از افغانستان را در آستانه آغاز سمستر جدید در وضعیت بلاتکلیفی قرار داده است.
بر بنیاد گزارش این نشریه، این وضعیت را برخی دانشگاههای پاکستان آن را «بحران آموزشی کمسابقه» برای دانشجویان افغانستان توصیف کردهاند.
دانشجویان گفتهاند که از اوایل جولای ۲۰۲۵ روند بررسی ویزه عملاً متوقف شده و هیچ اطلاعیه رسمی از سوی سفارت صادر نشده است.
شماری از دانشجویان که برای برنامههای کارشناسی، کارشناسی ارشد و دکترا پذیرفته شدهاند، میگویند بیش از ۳۰ تا ۵۰ روز است که مدارکشان «در مرحله بررسی» مانده و سفارت تنها پاسخ کوتاه «منتظر اطلاع بعدی باشید» را ارائه میدهد.
یک دانشجوی کارشناسی ارشد در کابل گفته است: «قبولی ما نهایی شده، دانشگاهها تاریخ شروع سمستر را اعلام کردهاند، اما ما پشت دروازه سفارت منتظر یک مهر ساده ماندهایم.»
این نشریه افزوده است که دانشگاههای مختلف پاکستان از جمله پشاور، لاهور و کویته به دانشجویان افغانستان اطلاع دادهاند که عدم حضور تا پایان ماه نخست سمستر میتواند منجر به لغو ثبتنام آنها شود.
طبق این گزارش این هشدار نگرانی تازهای برای دانشجویانی ایجاد کرده که عملاً هیچ کنترلی بر روند ویزه ندارند.
استاد یک دانشگاه در لاهور گفته است: «ما نمیخواهیم دانشجویان افغانستان فرصت تحصیل را از دست بدهند، اما توقف ویزه خارج از کنترل دانشگاههاست.»
حتی دانشجویانی که بورسیه کامل دولت پاکستان را در قالب برنامه علامه محمد اقبال دریافت کردهاند، با همین مشکل روبهرو شدهاند.
چندین تن از پذیرفتهشدگان این بورسیه میگویند که با وجود ارسال تمامی مدارک، هیچ پیشرفتی در درخواست ویزهایشان دیده نمیشود.
یکی از دانشجویان دکترا گفته است: «ما شامل برنامه رسمی دولت پاکستان هستیم، اما با وجود این امتیاز هم هیچ تسهیلاتی در ویزه فراهم نشده است.»
دانشجویانی که در پاکستان تحصیل میکنند و برای تعطیلات تابستانی به افغانستان برگشته بودند نیز اکنون نمیتوانند به دانشگاههایشان بازگردند.
این دسته میگویند که اگر تا پایان سمستر نرسند، ممکن است مجبور به تکرار یک سال کامل شوند.
یک دانشجوی دختر که در اسلامآباد تحصیل میکند، گفت: «پروازم برای ۲۰ اگست بود، اما ویزه آماده نشد. دانشگاه گفته اگر تا پایان ماه برنگردم، احتمال لغو سمستر وجود دارد.»
پاکستان برای سالها یکی از معدود مسیرهای آموزشی باقیمانده برای دانشجویان افغانستان بوده است، بهویژه پس از آنکه طالبان تحصیل دختران را در داخل افغانستان محدود کردند.
اما اکنون دانشجویان میگویند که توقف ویزه نهتنها آینده تحصیلی آنان را تهدید میکند، بلکه امید هزاران جوان دیگر را نیز از بین میبرد.
یک فعال حقوق آموزشی در کابل میگوید: «هر روز تأخیر در صدور ویزه یعنی یک قدم عقبنشینی برای نسل جوان افغانستان. این ضربه فقط به دانشجویان نیست؛ به آینده کشور است.»
نشریه اخبار جهانی دانشگاه گفته است که با وجود تماسهای مکرر رسانهها و نهادهای آموزشی، سفارت پاکستان تاکنون هیچ توضیح رسمی درباره علت توقف ویزه ارائه نکرده است.
شماری از استادان دانشگاه گفتهاند که این سکوت، نگرانیها را درباره احتمال پیوند این روند با سیاستهای سختگیرانهتر پاکستان در قبال مهاجران افغان بیشتر کرده است.
