حملههای هوایی شب گذشته ارتش پاکستان بر ولایتهای خوست، پکتیکا و کنر با واکنش تند مقامهای سیاسی و باشندگان محل روبهرو شده است.
حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین افغانستان، ضمن نکوهش این حملهها، آن را خلاف اصول جهانی دانسته و از پاکستان خواسته است از سیاستهای خصمانه خودداری کند.
شماری از سیاستمداران حکومت پیشین نیز حملههای هوایی پاکستان بر ولایتهای خوست، پکتیکا و کنر را «نقض آشکار تمامیت ارضی افغانستان» خوانده و نسبت به پیامدهای آن هشدار دادهاند.
عبدالله عبدالله، رئیس پیشین شورای عالی مصالحه، گفته است: «حمله هوایی بر ولایتهای خوست، پکتیکا و کنر و هدف قرار دادن غیرنظامیان را نکوهش میکنیم و آن را نقض حریم هوایی کشور میدانیم. هرگونه تحرکات و حملات نظامی راهحل نیست؛ راه اساسی تأمین ثبات و حل مشکلات، گفتگو است که باید در اولویت قرار گیرد.»
حنیف اتمر، وزیر خارجه پیشین افغانستان، نیز حملههای اخیر پاکستان را بهشدت محکوم کرده و گفته است سیاستهای کنونی طالبان کشور را در برابر «دو تهدید بزرگ» قرار داده است: نارضایتی گسترده مردم و ناخشنودی جامعه جهانی. به گفته او، این وضعیت زمینه مداخله و حمله کشورهای همسایه، بهویژه پاکستان، را فراهم کرده است.
اتمر امروز سهشنبه، ۴ قوس، در حساب اکس خود نوشته است که ارتش پاکستان بار دیگر «جنایت» انجام داده و غیرنظامیان را در ولایتهای شرقی هدف قرار داده است. او از مقامهای اسلامآباد خواسته است «تجاوز بر خاک افغانستان» را فوراً متوقف کنند و مسئله هراسافکنی را از مسیر گفتوگو پیگیری کنند.
او همچنین تأکید کرده است که برونرفت از بحران کنونی تنها با اجرای تعهدات بینالمللی افغانستان و آغاز روند آشتی ملی ممکن است. به گفته او، طالبان باید مطابق قطعنامه ۲۷۲۱ شورای امنیت، به روند سیاسی بازگردند و گفتوگوهای مرتبط با مبارزه با هراسافکنی و امنیت منطقه را با جامعه جهانی، از جمله پاکستان، از سر بگیرند. اتمر افزوده است که طالبان مسئولیت تاریخی دارند گفتوگوهای بینالافغانی با جریانهای سیاسی و مدنی را نیز آغاز کنند.
در همین حال، عبدالسلام ضعیف، سفیر پیشین طالبان در اسلامآباد، حملههای دوشنبهشب پاکستان را «تجاوز رژیم بیکفایت و دیکتاتور پنجاب» توصیف کرده و کشتهشدن زنان و کودکان در ولسوالی گربز خوست را «عمل بزدلانه» خوانده است. او گفته پاکستان «نه توانایی و نه تمایل به صلح» دارد و در تأمین امنیت داخلی خود نیز ناتوان است.
طالبان پیشتر گفته بودند که در این حملهها، در خوست ۱۰ تن کشته و در کنر و پکتیکا چهار تن زخمی شدهاند.
زلمی خلیلزاد، نماینده پیشین ایالات متحده در امور افغانستان، نیز با انتشار یادداشتی گفته است که در این حملهها در منطقه مغلغی خوست «۹ کودک و یک زن» کشته شدهاند. او ضمن محکومکردن این عملیاتها تأکید کرده است که کشتن غیرنظامیان و تشدید تنشها «راهحل مشکلات میان افغانستان و پاکستان نیست» و دیپلماسی «صبورانه و واقعبینانه» تنها گزینه قابل اعتماد است.
خلیلزاد همچنین گفته است که یک هیأت عالیرتبه ترکیه بهزودی از اسلامآباد و احتمالاً کابل دیدار خواهد کرد تا روی توافقی برای جلوگیری از استفاده خاک افغانستان و پاکستان توسط گروههای تهدیدکننده امنیت یکدیگر کار کند. به گفته او، این توافق احتمالاً شامل ایجاد یک مرکز مشترک نظارت در انقره با حضور مقاماتی از ترکیه، قطر، افغانستان و پاکستان خواهد بود.
باشندگان محلی نیز از حملهها انتقاد کردهاند. غلام محمد، باشندۀ کنر، میگوید: «حمله هوایی ناوقت شب گذشته آغاز شد، ما همه در خواب بودیم. در این حمله خانههای مسکونی هدف قرار گرفته است. اینجا نه قرارگاه امنیتی وجود دارد و نه نظامی. تمام زخمیان زنان، کودکان و مردم عام هستند.»
سخنگوی ارتش پاکستان بدون تأیید یا تکذیب مستقیم این حملهها گفته است که اسلامآباد هیچگاه اقدام نظامی اعلامنشده انجام نمیدهد و نیروهای پاکستانی هرگز غیرنظامیان را هدف قرار نمیدهند.
رسانههای پاکستانی نیز به نقل از منابع امنیتی گزارش دادهاند که در این حملهها «اعضای برجستۀ تحریک طالبان پاکستانی» هدف قرار گرفتهاند.
در دو ماه گذشته روابط طالبان و پاکستان دچار فراز و نشیب بوده است. سه دور گفتوگوهای هیئت طالبان با مقامهای پاکستانی بینتیجه پایان یافته و ارتش پاکستان نیز در این مدت سه بار حملههای هوایی بر چندین ولایت افغانستان، از جمله کابل و قندهار، انجام داده است.
فیض زلاند، استاد دانشگاه، گفته است: «تنشهای کنونی میان افغانستان و پاکستان راهحل نظامی ندارد و باید از مسیر گفتوگو و دیپلماسی حل شود.»
تنشها میان دو طرف پس از نزدیکی طالبان با هند و شکست گفتگوها در استانبول وارد مرحله تازهای شده است. در هفتههای اخیر، علاوه بر مسدود شدن تمامی گذرگاههای مشترک، شمار حملههای انتحاری و انفجاری در پاکستان نیز افزایش یافته است؛ حملههایی که مقامهای پاکستانی منشأ آن را افغانستان زیر اداره طالبان میدانند.
