محمود سیادت، رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان میگوید افغانستان در سالهای اخیر به یک «کارگاه بزرگ صنعتی و عمرانی» تبدیل شده، اما ایران با وجود ظرفیتهای اقتصادی گسترده، سهمی بسیار ناچیز از این بازار روبهرشد دارد.
رئیس اتاق مشترک بازرگانی ایران و افغانستان، در گفتگو با پایگاه اتاق ایرانآنلاین تأکید کرد که فرصتهای اقتصادی ایجادشده در افغانستان در حال گسترش است و اگر ایران از این فرصتها بهره نگیرد، دیگر کشورها جای آن را پر خواهند کرد.
او گفت: «افغانستان امروز کارگاهی بزرگ از پروژههای عمرانی، صنعتی، معدنی و کشاورزی است. اما سهم ما از این بازار بسیار اندک است و عملاً غایب هستیم.»
آقای سیادت با اشاره به ظرفیتهای قابل توجه افغانستان در حوزه معدن، کشاورزی، باغداری و دامپروری افزود: «در بخش معدن فرصتهای بسیار بزرگی پیش روی سرمایهگذاران قرار دارد.»
او تأکید کرد که کشورهای منطقه با سرعت در حال بهرهبرداری از این فرصتها هستند: «ازبیکستان که تا ۱۰ سال پیش هیچ حضوری در افغانستان نداشت، اکنون بزرگترین پروژههای صنعتی و عمرانی را در این کشور اجرا میکند. چین، ترکیه، قطر و روسیه نیز در حال گسترش فعالیتهای اقتصادی خود هستند و ما اگر امروز اقدام نکنیم، از رقابت عقب میمانیم.»
به گفته سیادت، اتکای ایران به صادرات کالا برای حضور در بازار افغانستان کافی نیست و بدون سرمایهگذاری مشترک، امکان تثبیت جایگاه اقتصادی وجود نخواهد داشت.
او افزود: «برای حضور مؤثر در افغانستان، راهی جز سرمایهگذاری مشترک نداریم. صندوق حمایت از صادرات باید از سرمایهگذاری در افغانستان پشتیبانی کند، چون این سرمایهگذاری برای هر دو طرف برد-برد است؛ هم اشتغال ایجاد میشود و هم منافع ایران افزایش مییابد.»
او همچنین گفت اتاق بازرگانی ایران طرح ایجاد یک دفتر بازرگانی و مشاوره در کابل را ارائه کرده است؛ دفتری که قرار است به بخش خصوصی ایران برای ورود به بازار افغانستان مشاوره دهد و امکان رایزنی با نهادهای دولتی و خصوصی افغانستان را فراهم کند.
سیادت همچنین ایجاد مناطق آزاد دوغارون و سیستان را برای افزایش نقش ایران در تجارت با افغانستان ضروری دانست و گفت این مناطق باید بهگونهای تجهیز شوند که بتوانند سرمایهگذار جذب کنند.
این مقام اقتصادی با انتقاد از کاهش ریسکپذیری بخش خصوصی ایران گفت: «فعالان اقتصادی ما برای فعالیت در افغانستان محتاط شدهاند و دولت باید حمایتهای خود را افزایش دهد. صادرات خدمات فنی و مهندسی ایران در افغانستان تقریباً هیچ جایگاهی ندارد.»
او همچنین از مشکلات مالیاتی فعالان خدمات فنی و مهندسی انتقاد کرد و گفت: «افرادی که برای ارائه مشاوره یا خدمات فنی به افغانستان میروند، هنگام بازگشت با مطالبه مالیات روبهرو میشوند. این باعث شده بسیاری از فعالیتها ثبت نشود و ما حتی ندانیم افغانستان دقیقاً به چه خدماتی نیاز دارد.»
سیادت هشدار داد: «بهار اقتصادی افغانستان اکنون است. اگر این فرصت را از دست بدهیم، بعدها افسوس آن را خواهیم خورد. فرصتهای امروز فردا تکرار نمیشوند.»
او در ادامه گفت افغانستان امروز بیش از هر زمان دیگر به ماشینآلات، خدمات فنی و مهندسی و طرحهای صنعتی نیاز دارد و ایران میتواند در صورت سرمایهگذاری و حمایت دولتی، نقش مهمی در این بازار ایفا کند.
