امروز ۱۵۰۰ روز از زمانی میگذرد که طالبان دروازه مکتبها را بهروی دختران بالاتر از صنف ششم بستند.
این تصمیم زندگی و آینده میلیونها دختر را دگرگون کرده است. شماری از دانشآموزان و فعالان آموزشی میگویند در این مدت، ازدواجهای زیر سن افزایش یافته و بسیاری از دختران به انزوا، افسردگی و ازدواج اجباری کشانیده شدهاند.
در این گزارش، داستان دختری روایت میشود که پس از بسته شدن مکتبها، در سن دوازدهسالگی از سوی خانوادهاش وادار به ازدواج شد.
او که نمیخواهد نامش فاش شود، میگوید: «وقتی صنف هفتم بودم، مکتب بسته شد. فکر میکردم چند هفته بعد دوباره باز میشود، اما آن روز هیچگاه نیامد. من درس را دوست داشتم، اما فامیلم گفتند حالا که مکتب نیست، باید ازدواج کنم. من هر روز در خانهام، در آشپزخانه، در انتظار آیندهای که با آرزوهایم همخوانی ندارد. دختران زیادی مثل من هستند که با دل پر از امید، آرزو دارند روزی بتوانند به آرزوهایشان برسند. از والدین میخواهم برای دخترانشان زمینه تحصیل فراهم کنند و صبر کنند مکتبها باز شود و زود تصمیم به ازدواج دخترانشان نگیرند.»
این دختر از ولایت بادغیس میگوید که با گذشت چهار سال از بسته شدن مکتبها، شش ماه پیش ناگزیر به ازدواج شد و اکنون با دشواریهای زیادی در زندگی روبهرو است. او میگوید: «در دوازدهسالگی با بسته شدن دروازه مکتب، درس و رویاهایم ناتمام ماند. حالا با مشکلات زیاد در زندگی روبهرو هستم و در نتیجه بسته شدن مکتبها، تمامی آرزوهایم به خاک یکسان شده است.»
فعالان عرصه آموزش هشدار میدهند که ادامه محرومیت آموزشی دختران پیامدهای اجتماعی و روانی گستردهای دارد. بصیراحمد دانشیار، استاد دانشگاه، میگوید: «وقتیکه دروازههای مراکز آموزشی و تعلیمی بهروی بانوان مسدود باشد، متأسفانه برخی از خانوادهها گزینه بدیل را ازدواجهای زودهنگام میدانند. این مسئله میتواند هم بر سلامت روحی و روانی جامعه تأثیر داشته باشد و هم عواقب ناگواری برای کودکانی که زیر سن ازدواج میکنند، بهجا بگذارد.»
دختر دیگری از ولایت بلخ میگوید که با آیندهای نامعلوم و ناامیدکننده روبهرو است: «نمیدانم سرنوشت ما چه میشود. هر روز با فکر آیندهای تاریک از خواب بیدار میشوم. درسخواندن آرزو بود، اما حالا فقط نگرانی و دلتنگی مانده. خیلی وقت است احساس میکنم از درون خسته و بیمار شدهام؛ انگار امید از زندگی ما رفته است.»
بر اساس گزارش سازمان ملل متحد، ممنوعیت آموزش دختران در مقاطع متوسطه و عالی تاکنون بیش از دو میلیون و ۲۰۰ هزار دختر نوجوان را از تحصیل محروم کرده است. در این گزارش آمده که اگر این محدودیت ادامه یابد، تا سال ۲۰۳۰ نزدیک به چهار میلیون دختر از آموزش متوسطه و عالی باز خواهند ماند.
در حالی که نهادهای بینالمللی و مدافعان حقوق بشر بارها از طالبان خواستهاند تا دروازه مکتبها را بهروی دختران باز کنند، مقامهای آنان تاکنون زمان مشخصی برای بازگشایی مراکز آموزشی اعلام نکردهاند.
