امنیت

طالبان و پاکستان توافق‌نامه آتش‌بس فوری امضا کردند

عکس از جریان امضای توافق آتش‌بس فوری میان طالبان و پاکستان در دوحه. آرشیف

وزارت امور خارجه قطر اعلام کرد که نشست مهم گفت‌وگوهای صلح میان طالبان و پاکستان در پایتخت قطر، دوحه، برگزار شد که میانجی‌گری آن را دولت قطر و جمهوری ترکیه بر عهده داشتند.

وزارت خارجه قطر در بیانیه‌ای گفته است که این آتش بس با پادرمیانی قطر و ترکیه انجام شده و دو طرف بر سازوکارهای برای تحکیم صلح و ثبات پایدار به توافق رسیدند.

پس از اعلام آتش بس، طالبان در خبرنامه ای گفتند که هیچ یک از دو کشور اقدام های خصمانه در برابر یک دیگر انجام نمی‌دهند و از حمله های گروه‌هایی که در برابر دولت پاکستان فعالیت دارند، پشتیبانی نخواهد شد.

وزارت خارجه قطر در بیانیه‌ای، این توافق را گامی مهم خوانده و ابراز امیدواری کرده است که آتش‌بس به کاهش تنش‌ها در مرز دو کشور کمک کند و زمینه‌ساز صلح پایدار در منطقه شود.

در بیانیه آمده است: «وزارت امور خارجه قطر ابراز امیدواری کرد که این گام مهم به پایان دادن به تنش‌ها در مرز میان دو کشور برادر و ایجاد پایه‌ای محکم برای صلح پایدار در منطقه کمک کند.»

در اعلامیه وزارت خارجه قطر، از واژه مرز در توافق آتش بس میان طالبان و پاکستان کار گرفته شده است.

شاه محمود میاخیل، معاون وزارت دفاع در حکومت پیشین افغانستان، توافق آتش بس را به زیان افغانستان تحلیل کرده و گفته است که نباید در بیانیه وزارت خارجه قطر از واژه مرز استفاده می‌شد.

وی افزوده است که در توافق در باره تخلف پاکستان که خاک افغانستان به شمول کابل را هدف قرار داد، چیزی گفته نشده است.

او گفته است: «در این بیانیه به این نکته اشاره نشده است که پاکستان به حریم افغانستان، کابل و دیگر ولایت‌ها تجاوز مستقیم کرده است و چنین تجاوزاتی نباید دوباره تکرار شوند.»

پس از اعلام آتش بس از سوی وزارت خارجه قطر، وزیران خارجه و دفاع پاکستان واکنش نشان دادند.

خواجه محمد آصف، وزیر دفاع پاکستان در شبکه اجتماعی ایکس نوشته است که حمله های هراس افگنانه از خاک افغانستان به پاکستان به گونه‌ای فوری متوقف خواهد شد.

خواجه محمد آصف وزیر دفاع پاکستان گفته است: «میان پاکستان و افغانستان توافق آتش‌بس صورت گرفته است۔ حمله‌های هراس‌افکنی از خاک افغانستان به داخل پاکستان فوراً متوقف خواهند شد.»

محمد اسحاق دار، وزیر خارجه پاکستان نیز موقف مشابه با وزیر دفاع پاکستان دارد.

وی در نوشته‌ای اکس گفته است که در نشست بعدی که در ترکیه برگزار می‌شود، انتظار دارد که در باره تهدید هراس افگنی که از خاک افغانستان متوجه پاکستان است، پرداخته شود.

او گفته است: «ما منتظر ایجاد یک راه‌کار نظارتی ملموس و قابل راستی‌آزمایی در نشست بعدی هستیم که به میزبانی ترکیه برگزار خواهد شد، تا به مبارزه با تهدید هراس‌افکنی که از خاک افغانستان متوجه پاکستان است پرداخته شود.»

با این حال، طالبان تنها با انتشار یک اعلامیه کوتاه درباره آتش‌بس بسنده کردند.

این اعلامیه نیز حاشیه‌هایی به همراه دارد؛ در بخشی از آن، طالبان پذیرفته‌اند که از گروه‌هایی که در برابر پاکستان فعالیت می‌کنند، پشتیبانی نخواهند کرد.

این اعلامیه طالبان نیز حاشیه‌هایی داشت و حتا انتقاد هایی را در میان اعضای طالبان به همراه شده است.

جواد سارگر، یکی از اعضای طالبان، در پیامی در اکس، از بیانیه طالبان درباره آتش‌بس با پاکستان انتقاد کرده و گفته که در این بیانیه، از یک موضع «ضعیف» سخن گفته شده است.

پس از این انتقادها، سخنگوی طالبان حدود شش ساعت بعد در باره اعلامیه جداگانه توضیح داده است که موضوع «حمله‌های گروه‌هایی که در برابر دولت پاکستان فعالیت دارند، حمایت نخواهد شد.» بخشی از توافقنامه نیست، بلکه «موضع همیشگی» آنان است.

هرچند قرار است که دور دوم این نشست تا شش روز دیگر در ترکیه برگزار شود، اما بسیاری ها این توافق را به سود پاکستان می دانند.

امرالله صالح، معاون پیشین ریاست‌جمهوری، گفته است که پاکستان طالبان را به «دام بی‌نقص» انداخته و با مهارت ادعای خود را جهانی ساخت که طالبان یا به خواست خود یا به دلیل ضعف، «هراس‌افکنان» را پناه می‌دهند.

او گفته است: «اگر طالبان قندهاری در گفتگوها نمایندگی از طالبان پاکستان (تی‌تی‌پی) را بر عهده داشته‌اند، در آن صورت ناچارند برای برچیدن آن با پاکستان همکاری کنند.»

حمله پاکستان بر افغانستان، از مردم عام بیشتر قربانی گرفته است؛ از کابل تا ولایت‌های همرز با پاکستان همچون قندهار.

اشاره نشدن در اعلامیه های طرف ها به تلفات غیر نظامیان، با انتقاد های جدی رو به رو شده است.

برخی از شهروندان کشور می‌گویند که جنگنده‌های پاکستان با پرتاب بم، عزیزان شأن را به کام مرگ برده است.

بر بنیاد توافق صلح میان پاکستان و طالبان، دو طرف متعهد شدند که از درگیری‌ها و تنش‌های نظامی خودداری کنند و برای تحکیم صلح و ثبات پایدار، کمیته‌های فنی مشترک ایجاد کنند.

دو طرف همچنان تعهد کردند که در روزهای آینده نشست‌های پیگیری را برگزار کنند تا روند اجرای آتش‌بس را ارزیابی کرده و برای جلوگیری از هرگونه نقض احتمالی، تدابیر لازم را بررسی کنند.