مقامهای محلی در پاکستان میگویند که سیلابهای شدید ناشی از بارانهای موسمی در ایالت پنجاب دستکم ۲۰ قربانی گرفته و بیش از ۴۳۵ هزار تن را ناچار به ترک خانههایشان کرده است.
این سیلابها در اوج فصل بارانهای موسمی و بهدنبال بارشهای سنگین و رهاسازی آب از سدهای بالادست در هند رخ داده است؛ عاملی که وضعیت در پنجاب – قطب اصلی کشاورزی پاکستان و محل زندگی بیش از نیمی از جمعیت ۲۴۰ میلیونی کشور – را وخیمتر کرده است.
به گزارش اداره مدیریت بحران پنجاب، حدود ۱۷۶۹ روستا زیر آب رفته و زندگی نزدیک به یکونیم میلیون تن مختل شده است. بهطور کلی، شمار قربانیان بارانهای موسمی در پاکستان از ماه جون تاکنون به بیش از ۸۲۰ تن رسیده است.
عرفانعلی کاتیا، رئیس این اداره، روز جمعه گفت سطح آب در لاهور پس از رسیدن به بالاترین حد از سال ۱۹۸۸ رو به کاهش گذاشته است. او افزود: «به لطف خدا، با واکنش بهموقع و همکاری مردم، از بروز ویرانی گسترده جلوگیری شد.»
با این حال، کاتیا هشدار داد که جریان عظیمی از آب – حدود ۶۱۴۶ متر مکعب در ثانیه – هماکنون از رودخانه راوی عبور میکند. در بند بالوکی، جریان آب به حدود ۴۱۶۳ متر مکعب در ثانیه رسیده و همچنان در حال افزایش است. پیشبینی میشود شاخه نالا دگ نیز بین ۲۸۳ تا ۵۶۶ متر مکعب در ثانیه بر این جریان بیفزاید.
مقامها برای حفاظت از مناطق پرجمعیت، شکافی کنترلشده در پل ریواس نزدیک شهر جهَنگ ایجاد کردهاند تا بخشی از آب منحرف شود؛ اقدامی که هرچند زمینهای کشاورزی و روستاهای کوچک را در معرض خطر قرار میدهد، اما از شهرهای بزرگتر محافظت خواهد کرد. در پل چنیوت نیز جریان آب به حدود ۲۳۵۰۶ متر مکعب در ثانیه رسیده است.
این نخستین بار در نزدیک به چهار دهه گذشته است که سه رودخانه راوی، ستلج و چناب همزمان در وضعیت سیلاب شدید قرار دارند. جمعیت شهرهای جهنگ و چنیوت – که هر دو در معرض تهدید فوریاند – در مجموع حدود ۴.۶ میلیون تن برآورد میشود.
مقامهای پنجاب تاکنون ۳۶۵ اردوگاه امدادی در ساختمانهای عمومی برپا کردهاند، اما تنها حدود ۴ تا ۴.۵ هزار تن در آنها پناه گرفتهاند. بیش از ۳۰۰ هزار رأس دام نیز به مناطق امن منتقل شده و علوفه و گندم بهطور مداوم تأمین میشود. خانوادههای قربانیان نیز هر کدام یک میلیون روپیه پاکستانی (معادل حدود ۳۵۷۰ دالر) دریافت خواهند کرد.
زاهد اختر زمان، دبیر ارشد ایالت پنجاب، گفت روستاهای چادری برای آوارگان برپا شده، کلینیکهای سیار و کمپهای پزشکی مجهز به داروهای ضروری – از جمله واکسن ضد مارگزیدگی – فعال شدهاند و مدارس مناطق آسیبدیده احتمالاً تا یک هفته تعطیل خواهند بود.
همزمان، سطح آب رودخانه ستلج همچنان بالاست و در منطقه گندا سینگ والا برای چهارمین روز متوالی به حدود ۷۳۴۵ متر مکعب در ثانیه رسیده است. این وضعیت باعث بالا آمدن آب در شهرهای اوکارا، پاکپتن و بهاولنگر شده و سطح جریان را بین ۲۸۳۲ تا ۴۲۴۸ متر مکعب در ثانیه رسانده است.
کاثیا هشدار داد که این موجهای آبی در روزهای آینده به سیستم رودخانهای ایالت سند سرازیر خواهند شد و مقامهای آن ایالت را به حالت آمادهباش درآورده است. اداره ملی مدیریت بحران پاکستان نیز پیشتر هشدار داده بود که رودخانههای چناب، راوی و ستلج با حجمهای غیرعادی بالا در جریاناند و احتمالاً بر سند اثر خواهند گذاشت.
ایالت سند بهویژه آسیبپذیر است زیرا رود سند از بیشتر ولسوالیهای آن میگذرد. این ایالت در سال ۲۰۲۲ شاهد ویرانی گستردهای بود؛ زمانی که یکسوم پاکستان زیر آب رفت، بیش از ۱۷۰۰ تن کشته شدند، ۳۳ میلیون تن بیخانمان شدند و زیرساختها و محصولات کشاورزی نابود گردید.
سیلابهای سال ۲۰۱۱ نیز بیش از ۴۳۰ قربانی گرفت و سیل «فوقالعاده» ۲۰۱۰ میلیونها تن را آواره کرد؛ حوادثی که تابآوری پاکستان در برابر بلایای طبیعی را به چالش کشید.
