اقتصاد

هند با پیوستن افغانستان به دهلیز اقتصادی چین–پاکستان مخالفت کرد

هند مخالفت شدید خود را با طرح گسترش دهلیز اقتصادی چین–پاکستان (CPEC) به افغانستان اعلام کرده و این اقدام را «غیرقابل‌قبول» و ناقض حاکمیت خود خوانده است.

کریتی وردان سینگ، وزیر مشاور در امور خارجه هند، در مکتوبی به مجلس نمایندگان هند بار دیگر مخالفت دیرینه دهلی نو با پروژه‌ای را یادآور شده است که از بخش‌هایی از جمو و کشمیر و لداخ عبور می‌کند، مناطقی که به گفته هند تحت «اشغال غیرقانونی» پاکستان قرار دارند اما جزئی از قلمرو هند محسوب می‌شوند.

او تأکید کرد: «هرگونه مشارکت کشور ثالث یا گسترش پروژه‌های به‌اصطلاح دهلیز اقتصادی چین و پاکستان به کشورهای دیگر برای ما غیرقابل‌قبول است.»

و افزود: «حکومت (هند) همواره این موضع را به طرف‌های ذی‌ربط اعلام کرده است.»

هند پیش‌تر به‌صورت رسمی نگرانی‌های خود را به چین و پاکستان منتقل کرده است.

این واکنش پس از نشست سه‌جانبه وزیران خارجه چین، پاکستان و حکومت طالبان در افغانستان مطرح شده است؛ نشستی که در می ۲۰۲۵ در پکن برگزار شد و در آن وانگ یی، اسحاق دار و امیرخان متقی بر سر گسترش پروژه دهلیز اقتصادی چین و پاکستان به افغانستان توافق کردند. به گفته حکومت چین، این تصمیم با هدف «تقویت شبکه‌های اتصال منطقه‌ای» گرفته شده است.

پروژه دهلیز اقتصادی چین و پاکستان یکی از اجزای کلیدی ابتکار «کمربند و راه» چین به شمار می‌رود و هدف آن اتصال بندر گوادر پاکستان به منطقه سین‌کیانگ چین از طریق شبکه‌ای از جاده‌ها، راه‌آهن و خطوط لوله است.

هند همواره از پیوستن به کمربند و راه خودداری کرده و این پروژه را تهدیدی برای حاکمیت و تمامیت ارضی خود می‌داند، به‌ویژه به‌دلیل عبور برخی بخش‌های دهلیز اقتصادی چین و پاکستان از مناطق مورد مناقشه.

وردان سینگ در سخنانش به پارلمان گفت: «هند به‌طور مداوم نسبت به این پروژه‌ها اعتراض کرده و از چین و پاکستان خواسته است که فعالیت‌های خود در این مناطق را متوقف کنند.»

حکومت هند همچنین نگران آن است که پروژه‌های کمربند و راه، کشورها را در دام بدهی گرفتار کند. مقام‌های هندی اغلب به نمونه سریلانکا اشاره می‌کنند؛ جایی که بدهی‌های انباشته ناشی از پروژه‌های تأمین‌شده با وام‌های چینی، باعث شد دولت کنترل بندر هامبانتوتا را به یک شرکت چینی واگذار کند — آن هم در قالب اجاره‌ای ۹۹ ساله.

با وجود موضع سخت‌گیرانه هند درباره دهلیز اقتصادی چین و پاکستان، نشانه‌هایی از مراودات دیپلماتیک محدود با طالبان دیده شده است. در ماه می، وزیر خارجه هند، اس‌. جی‌شنکار، پس از یک حمله تروریستی در منطقه پهلگام که به گروه‌های مستقر در افغانستان نسبت داده شد، با همتای طالبان خود، امیرخان متقی، به‌صورت تلفنی گفت‌وگو کرد. این نخستین تماس رسمی در سطح وزارتی بین هند و طالبان از زمان بازگشت این گروه به قدرت، نزدیک به چهار سال پیش بود.

هرچند هند رژیم طالبان را به‌رسمیت نشناخته، اما کمک‌های بشردوستانه به افغانستان ارائه داده و یک نمایندگی دیپلماتیک محدود در کابل حفظ کرده است.

در مقابل، چین نخستین کشوری بود که نماینده طالبان در پکن را به‌رسمیت شناخت و همراه با پاکستان و روسیه، در تلاش برای عادی‌سازی روابط با «امارت اسلامی» نقش فعالی ایفا کرده است.