هیئت معاونت ملل متحد در افغانستان گفته است که ملل متحد و شرکای نهادهای غیردولتی، برنامه ۵۲۹ میلیون دالری را برای رسیدگی به بازگشتکنندگان افغانستان از ایران و پاکستان راهاندازی کردهاند.
بر اساس این برنامه که با نام «برنامه ۲۰۲۶ رسیدگی به بازگشتکنندگان افغان» معرفی شده است، هدف آن رسیدگی به حدود ۲.۷ میلیون شهروند افغانستان است که پیشبینی میشود بین اپریل تا دسمبر سال از ایران و پاکستان به کشور بازگردند.
ملل متحد گفته است این برنامه یک استراتیژی جامع است که از زمان ورود بازگشتکنندگان آغاز شده و تا مرحله ادغام مجدد آنان در جامعه ادامه مییابد.
در اعلامیه آمده است که از سپتمبر ۲۰۲۳ تاکنون نزدیک به ۵.۹ میلیون شهروند افغانستان به کشور بازگشتهاند.
یوناما گفته است که این رقم، افزایش ۱۰ تا ۱۲ درصدی جمعیت افغانستان را در بیش از دو سال گذشته نشان میدهد.
همچنین تنها در سال ۲۰۲۵ حدود ۲.۹ میلیون بازگشتکننده وارد افغانستان شدهاند و در چهار ماه نخست سال ۲۰۲۶ نیز حدود ۶۰۰ هزار تن دیگر بازگشتهاند.
به گفته ملل متحد، بخش بزرگی از این بازگشتها در نتیجه فشارها و تشدید سیاستهای اخراج و کاهش فضای محافظتی در کشورهای همسایه صورت گرفته است.
این سازمان پیشبینی کرده است که در ۸ ماه آینده حدود ۱.۷ میلیون تن از ایران و ۱.۱ میلیون تن از پاکستان به افغانستان بازگردند.
درهمین حال تاجالدین اویوال، سرپرست هماهنگکننده امور بشردوستانه ملل متحد در افغانستان، گفته است که این وضعیت تنها یک رویداد کوتاهمدت مرزی نیست، بلکه یک چالش عمیق جمعیتی و انکشافی به شمار میرود که نیازمند پاسخ پایدار و همهجانبه است.
او تأکید کرده است که بیش از نیمی از بازگشتکنندگان را زنان و کودکان تشکیل میدهند؛ افرادی که بسیاری از آنان در خارج از افغانستان به دنیا آمده و رشد کردهاند و ارتباط اندکی با مناطق اصلی خود دارند.
به گفته او، بدون سرمایهگذاری فوری در بخشهایی مانند معیشت، مسکن، آب آشامیدنی، خدمات صحی و محافظت، خطر بیجاشدن دوباره، افزایش فقر و تنشهای اجتماعی وجود خواهد داشت.
بر اساس این برنامه، ۱۰۰.۷ میلیون دالر برای پاسخهای اضطراری در مرزها اختصاص یافته است که شامل کمکهای نقدی چندمنظوره، خدمات صحی، تغذیه، محافظت، آب و حفظالصحه و ترانسپورت میشود.
این کمکها از طریق نهاد بینالمللی مهاجرت و شرکای آن در نقاط مرزی ارائه خواهد شد.
همچنین ۴۲۸.۵ میلیون دالر دیگر برای برنامههای ادغام مجدد در ۳۵ ولسوالی دارای اولویت در نظر گرفته شده است؛ ولسوالیهایی که بر اساس میزان آسیبپذیری، خشکسالی، ناامنی غذایی و موجودیت بیجاشدگان داخلی انتخاب شدهاند.
این بخش از برنامه بر احیای خدمات اساسی مانند آموزش، صحت، آب و حفظالصحه، ایجاد فرصتهای اقتصادی، تقویت معیشت پایدار و حل مشکلات مسکن و زمین تمرکز دارد.
تامیندری دسیلوا، رئیس کشوری سازمان جهانی ویژن انترنشنل، گفته است که حجم نیازها بسیار گسترده است و کمبود بودجه میتواند توانایی نهادهای امدادرسان را برای حمایت مؤثر از بازگشتکنندگان به شدت محدود کند.
ملل متحد از کشورهای کمککننده خواسته است تا این برنامه را بهگونه کامل تمویل کنند تا از تشدید بحران انسانی جلوگیری شده و زمینه برای ادغام مجدد پایدار و با کرامت میلیونها بازگشتکننده فراهم شود.
