بخش زنان ملل متحد در گزارش جدید خود گفته است که از هر پنج زن مهاجر بازگشته به افغانستان کمتر از یک زن میتواند درآمد داشته باشد که در مجموع تنها ۱۷ درصد از کل زنان مهاجر بازگشته به کشور را تشکیل میدهند.
در این گزارش آمده است که این امر میتواند افزایش بدهی ناامنی غذایی در میان خانوادههای بازگشته بهویژه آنانی که از سوی زنان سرپرستی میشوند را تشدید کند.
این گزارش نشان میدهد با وجود اینکه بسیاری از زنان در کشورهای دیگر کار کردهاند و مهارتهایی کسب کردهاند، پس از ورود به افغانستان با فروپاشی تقریباً کامل فرصتهای شغلی مواجه میشوند. نزدیک به ۴۰ درصد این زنان گفتهاند که مهارتهایی دارند اما قادر به استفاده از آنها نیستند، از جمله مهارتهای حرفهای، فنی و دیجیتال.
بر اساس یافتههای بخش زنان ملل متحد، بیش از سه-چهارم زنانی که در ایران کار میکردند و تقریباً دو-سوم زنانی که در پاکستان کار میکردند، پس از بازگشت به افغانستان بیکار هستند.
این نهاد گفته است که این بررسی بر اساس دادههای جمعآوری شده از ۷۰۰ زن بازگشته و ذینفعان محلی، از جمله نظرسنجی تلفنی، مصاحبههای عمیق، بحثهای گروهی متمرکز و کارگاههای آموزشی در ولایتهای هرات، ننگرهار و کابل انجام شده است.
گزارش «پس از بازگشت: بازسازی معیشت زنان افغان» بخش زنان ملل متحد نشان میدهد که موانع اصلی شامل محدودیتهای اشتغال و تحرک زنان در افغانستان، دسترسی محدود به سرمایه و ابزار و فرصتهای ضعیف بازار است. بیش از سه-چهارم زنان بازگشته هیچ ابزار یا سرمایهای برای کسب درآمد ندارند.
این در حالی است که از سال ۲۰۲۳ میلادی به اینسو، بیش از ۵.۵ میلیون مهاجر از ایران و پاکستان به افغانستان بازگشتهاند که فشار بیسابقهای را بر اقتصادهای محلی که از قبل شکننده بودهاند، وارد میکند.
بر اساس این گزارش، زنان و دختران بیش از یک-چهارم از زنان بازگشته از ایران و تقریباً نیمی از زنان بازگشته از پاکستان را در سال ۲۰۲۵ تشکیل میدادند. به دلیل درگیری در خاورمیانه، انتظار میرود در هفتههای آینده، افزایش بیشتری در تعداد زنان بازگشته از ایران رخ دهد.
سوزان فرگوسن، نماینده ویژه زنان سازمان ملل متحد در افغانستان، میگوید که حمایت از مشارکت اقتصادی زنان نه تنها برای زنان به صورت انفرادی، بلکه برای بهبود و توسعه اقتصادی گستردهتر افغانستان بسیار مهم است.
او گفت: «زنان افغان بازگشته در شرایط بسیار دشواری – اغلب بدون دارایی، درآمد یا شبکههای حمایتی – وارد میشوند. برخی مهارت و تجربه خود را به همراه میآورند، برخی دیگر از صفر شروع میکنند. آنچه آنها به اشتراک میگذارند، نیاز به دسترسی به معیشت، خدمات و فرصتها برای بازسازی زندگی خود با عزت است.»
بر اساس این یافتهها، بخش زنان سازمان ملل متحد خواستار افزایش سرمایهگذاری در ابزارها و داراییهای معیشتی برای زنان بازگشته از ایران، از کیتهای اولیه برای یادگیری مهارتهای جدید توسط زنان گرفته تا تجهیزات پیشرفتهتر برای زنان با تجربه بیشتر شده است.
از طرفی هم این نهاد خواسته است که حمایت متناسب با بخشهایی که تقاضا و قابلیت دوام آنها در محدودیتهای فعلی اثبات شده است، از جمله مالداری در مقیاس کوچک، فرآوری مواد غذایی و خیاطی، صورت گیرد.
گسترش ظرفیتسازی، از جمله راهنماییهای فنی در مورد شیوههای امن کسبوکار و سازگاری با شرایط بازار محلی و افزایش حمایتهای مبتنی بر کمکهای بلاعوض، با توجه به موانع قابل توجهی که زنان در دسترسی به اعتبار در افغانستان با آن مواجه هستند، از دیگر خواستهای بخش زنان ملل متحد برای بهبود وضعیت است.
