در پی انتشار راهبرد امنیت ملی جدید ایالات متحده، برخی تحلیلگران میگویند تغییر رویکرد دولت دونالد ترمپ در امریکای لاتین، بهویژه در قبال کوبا و ونزوئلا، باعث شد نهادهای امنیتی کوبا نتوانند اقدام غیرمنتظره واشنگتن علیه رئیسجمهور ونزوئلا را پیشبینی کنند.
بهگفته خوزه گوستاوو آروچا، تحلیلگر امنیت ملی و کارشناس مسائل امریکای لاتین، راهبرد امنیت ملی امریکا که در ماه دسمبر منتشر شد، بهروشنی هدف دولت ترمپ را برای تثبیت برتری ایالات متحده در امریکای لاتین ترسیم کرده است.
ایالات متحده از دهه ۲۰۰۰ میلادی بهطور مداوم نقش کوبا در ساختارهای امنیتی ونزوئلا را مورد انتقاد قرار داده است. در مقابل، دولتهای کاراکاس و هاوانا همواره تأکید کردهاند که همکاری میان دو کشور، عمدتاً در قالب تبادل نفت ونزوئلا با خدمات پزشکی و بشردوستانه کوبا صورت میگیرد.
آروچا میگوید سالها تداوم این الگوی همکاری، مقامهای کوبایی را به این تصور رسانده بود که رویکرد امریکا تغییر اساسی نخواهد کرد. به گفته او، همین برداشت باعث شد آنها آمادگی لازم برای مواجهه با تصمیمهای غیرمتعارف دولت ترمپ، از جمله بیاعتنایی به مسیرهای دیپلماتیک و قواعد حقوق بینالملل، را نداشته باشند.
به گفته این تحلیلگر، زمانی که دولت ترمپ دستور بازداشت رئیسجمهور ونزوئلا را صادر کرد، بسیاری در منطقه غافلگیر شدند. مقامهای امریکایی این اقدام را یک عملیات اجرایی در چارچوب اجرای قانون توصیف کردهاند که به گفته آنها، نیازی به تأیید کانگرس نداشته است.
آروچا معتقد است در این شرایط، توانمندیهای اطلاعاتی کوبا برای نخستین بار در منطقه با محدودیت جدی روبهرو شد. او میگوید روشهای سنتی دستگاه اطلاعاتی کوبا، در برابر سبک تصمیمگیری جدید واشنگتن کارایی خود را از دست داد.
این تحولات، بهگفته ناظران، نشاندهنده مرحلهای تازه از تنش و بازتعریف موازنه قدرت در امریکای لاتین است؛ منطقهای که در سالهای اخیر بار دیگر به یکی از محورهای اصلی سیاست خارجی ایالات متحده تبدیل شده است.
در هنگام بازداشت نیکلاس مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا ۳۲ شهروند کوبایی کشته شدند.
مقامهای کوبا گفته اند قربانیان از نیروهای مسلح و ماموران استخباراتی بودهاند که به درخواست ونزوئلا در این کشور ماموریت داشتند.
