در سومین دور گفتوگوهای هیئتهای طالبان و پاکستان در استانبول ترکیه به بررسی مسائل حساس امنیتی و نگرانیهای متقابل پرداختهاند.
این گفتوگوها که برای دومین روز متوالی ادامه یافته، در پشت درهای بسته جریان دارد و هنوز جزییات آن به طور کامل منتشر نشده است.
مقامهای پاکستانی در این مذاکرات، یکی از خواستههای اصلی خود را نابودی گروههای تروریستی از جمله تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) و جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان علیه پاکستان عنوان کردهاند.
عطاءالله تارر، وزیر اطلاعات پاکستان، در این باره گفت: «خواست پاکستان روشن و واضح است. هراسافکنی نابود شود و خاک افغانستان از سوی گروههای هراسافکن و وابسته به سایرها در برابر پاکستان استفاده نشود. تمرکز ما اکنون همین است تا افغانستان در برابر امنیت و ثبات پاکستان استفاده نشود و ضمانت اجرایی و نظارتی در این رابطه وجود داشته باشد.»
در این میان، برخی از مقامات پاکستانی به ویژه وزیر دفاع این کشور، خواجه محمد آصف، هشدار دادهاند که در صورت بینتیجه ماندن این گفتوگوها، گزینه نظامی میتواند آخرین راهحل باشد. وی در جریان گفتوگوها گفت: «شمار طالبانی که عبور کردند و وضعیتی برای ما ایجاد کردند و حملههای هراسافکنی انجام دادند، شمار طالبانی که توسط نیروهای نظامی پاکستانی کشته شدهاند، بیشترشان افغان بودهاند. آنها پاکستانی نبودهاند. این یک مسأله قابل نگرانی است.»
این مذاکرات پس از درگیریهای شدید هشت روزه میان نیروهای طالبان و پاکستان برگزار شده و پیش از این دو دور مذاکرات در دوحه و استانبول نیز بدون نتیجه ملموس و با توافق بر سر آتشبس به پایان رسیده بود.
به گفته برخی تحلیلگران، با توجه به شدت اختلافات میان دو طرف، احتمال رسیدن به توافق نهایی در این دور از گفتوگوها بسیار کم به نظر میرسد.
یکی از محورهای مهم گفتوگوها، مهار تیتیپی در خاک افغانستان و ایجاد سازوکار نظارتی بر مسائل امنیتی دو طرف در خط دیورند است. علاوه بر این، وضعیت گروه داعش در منطقه خرسان نیز از دیگر موضوعات مورد بحث قرار گرفته است. مقامات پاکستانی بارها طالبان را به حمایت از تیتیپی متهم کردهاند و ادعا میکنند که در جریان گفتوگوهای قبلی، هیئت طالبان درخواست ۳۵ میلیون دالر برای انتقال این گروه از اسلامآباد کرده است.
از سوی دیگر، طالبان خواستههای پاکستان را برای مهار تیتیپی در آنسوی خط دیورند را خارج از اختیارات خود دانسته و معتقدند که ارتش پاکستان با انجام حملات هوایی و بیثبات کردن مرزها، در تلاش است زمینه را برای بازگشت ایالات متحده به پایگاه هوایی بگرام فراهم کند.
تحلیلگران سیاسی پیشبینی میکنند که با توجه به تنشهای موجود و اختلافات گسترده، سومین دور گفتوگوها نیز ممکن است به نتیجه نرسد.
فیض زلاند، استاد دانشگاه، در اینباره گفت: «با توجه به شدت اختلافات میان طالبان و پاکستان، فکر نمیکنم که این گفتوگوها به نتیجه برسد. اما ترکیه و قطر به عنوان میزبانان فشار میآورند تا این نشستها به نتیجه برسد.»
در این میان، امیدها برای حل مشکلات امنیتی و پایان دادن به تنشهای مرزی میان دو کشور به این گفتوگوها بسته شده است. کارشناسان معتقد اند که ادامه مذاکرات میتواند در بلندمدت به کاهش تنشها و ایجاد ثبات در منطقه کمک کند، هرچند که چالشهای فراوانی پیش روی این روند قرار دارد.
