رهبران آذربایجان و ارمنستان روز جمعه در دیدار با دونالد ترمپ، رئیس جمهور امریکا، توافق صلحی را با میانجیگری ایالات متحده امضا کردند که پس از دههها درگیری، روابط اقتصادی دوجانبه را تقویت کرده و این دو کشور را به سمت عادیسازی کامل روابط سوق میدهد.
بر بنیاد گزارش رویترز، این توافق بین رقبای قفقاز جنوبی با فرض اینکه پابرجا بماند، دستآورد قابل توجهی برای دولت ترمپ عنوان میشود که مطمئناً مسکو را که این منطقه را در حوزه نفوذ خود میبیند، به لرزه در خواهد آورد.
ترمپ در مراسم امضای این توافق در کاخ سفید، جایی که الهام علیاوف، رئیس جمهور آذربایجان و نیکول پاشینیان، نخستوزیر ارمنستان، در کنارش بودند، گفت: «مدت زیادی است – ۳۵ سال – آنها جنگیدهاند و اکنون دوست هستند و قرار است برای مدت طولانی دوست باشند.»
ارمنستان و آذربایجان از اواخر دهه ۱۹۸۰ میلادی، زمانی که ناگورنوی قرهباغ، یک منطقه کوهستانی آذربایجانی که اکثر ساکنان آن ارمنی تبار هستند، با حمایت ارمنستان از آذربایجان جدا شد، با هم اختلاف داشتهاند. آذربایجان در سال ۲۰۲۳ میلادی کنترول کامل این منطقه را پس گرفت و تقریباً تمام ۱۰۰۰۰۰ ارمنی تبار این منطقه را به ارمنستان متواری ساخت.
اما ترمپ گفته است که دو کشور متعهد شدهاند که جنگ را متوقف کنند، روابط دیپلوماتیک را آغاز کنند و به تمامیت ارضی یکدیگر احترام بگذارند.
این توافق شامل حقوق انحصاری توسعه ایالات متحده برای یک دهلیز ترانزیت راهبردی از طریق قفقاز جنوبی است که به گفته کاخ سفید، صادرات بیشتر انرژی و سایر منابع را تسهیل میکند.
ترمپ گفته است که ایالات متحده با هر کشور قراردادهای جداگانهای برای گسترش همکاری در زمینه انرژی، تجارت و فناوری، از جمله هوش مصنوعی، امضا کرده است.
او گفت که محدودیتهای مربوط به همکاری دفاعی بین آذربایجان و ایالات متحده نیز برداشته شده است؛ تحولی که میتواند مسکو را نیز نگران کند.
هر دو رهبر کشورهای قفقازی از ترمپ به خاطر کمک به پایان دادن به درگیری تمجید کردند و گفتهاند که او را برای جایزه صلح نوبل نامزد خواهند کرد.
ترمپ در ماههای اول دوره دوم ریاست جمهوری خود سعی کرده است خود را به عنوان یک صلحطلب جهانی معرفی کند.
کاخ سفید او را به خاطر میانجیگری آتشبس بین کامبوج و تایلند و انعقاد توافقات صلح بین رواندا و جمهوری دموکراتیک کانگو و پاکستان و هند تحسین کرده است.
