منابع به آمو میگویند که نیروهای استخبارات طالبان و اداره امر به معروف آنان در نزدیک به یک ماه گذشته، دهها تن را به دلیل فعالیت در شکبههای اجتماعی از جمله هفت خبرنگار را از بخشهای مختلف کشور بازداشت کردهاند.
منابع گفتهاند که طالبان این افراد را متهم ساختهاند که آنان «محتوای خلاف شریعت» را پخش و نشر کردهاند.
اطلاعات دریافتی از منابع مختلف توسط آمو نشان میدهد که این افراد اغلب شبانه در کابل، غزنی، هرات، لغمان، قندهار، سرپل و برخی از ولایتهای دیگر بازداشت شدهاند.
در این میان برخی از خانوادهها گفتهاند که از زمان بازداشت عزیزانشان تاکنون نتوانستهاند با آنان تماس بگیرند.
این اطلاعات نشان میدهند که خبرنگاران نیز در میان بازداشتشدگان هستند و تعداد تمامی خبرنگاران بازداشتشده به هفت تن رسیده است. به گفته منابع، این خبرنگاران به دلیل همکاری با رسانههای خارجی بازداشت شدهاند.
منابع افزودند که خبرنگاران تحت فشار شدید و احتمالاً شکنجه توسط طالبان هستند. یکی از اعضای خانواده یک خبرنگار بازداشتشده به آمو گفته است: «پسرم چند ماه گذشته در بازداشت طالبان بوده و هیچ اطلاعی از زنده یا مرده بودن او در دست نیست. پسرم یک خرنگار ورزشی بود. او به هیچ گروه سیاسی یا هیچ جناح مسلحی تعلق ندارد. اما طالبان او را دستگیر کرده و در را به روی ما بستهاند.»
این در حالی است که طالبان بهطور دورهای ویدیوهایی از برخی از زندانیان نزد خود منتشر میکنند که در آنان در آن ویدیوها از اعمال خود عذرخواهی کردهاند و میگویند که «اشتباه کردهاند»؛ اما سازمانهای حقوق بشری و آگاهان رسانهای میگویند که این ویدیوها نتیجه «فشار، ارعاب و حتی شکنجه» هستند.
پیش از این سازمانهای مدافع آزادی بیان، چنین بازداشتها توسط طالبان را نقض آشکار آزادی بیان خواندهاند. تعدادی از سازمانهای مدافع رسانهها معتقدند: «افغانستان از نظر آزادی بیان عقبماندهترین کشور است. خبرنگاران از حق انتقاد، ابراز عقیده و حتی گزارش مستقل محروم هستند.»
از سوی دیگر، برخی منابع موثق به آمو تأیید کردهاند که طالبان در کنار اداره استخبارات، یک واحد ویژه نظارت دیجیتال برای ردیابی، نظارت و برنامهریزی بازداشت کاربران رسانههای اجتماعی ایجاد کردهاند.
یک فعال رسانهای که نخواسته نامش فاش شود، گفته است: «وضعیت فعلی افغانستان، سانسور، فشار و ترس گسترده است. مردم دیگر نمیدانند چه بنویسند، چه چیزی را به اشتراک بگذارند.»
به باور برخی آگاهان رسانهای، فضای رسانهای کشور به طور فزایندهای محدود شده است و کاربران رسانههای اجتماعی، روزنامهنگاران و فعالان حقوق بشر در ترس زندگی میکنند.
آنان میگویند اگر این روند ادامه یابد، افغانستان با یک «جامعه خاموش» روبهرو خواهد شد که در آن حقیقت «پنهان و سرکوب» میشود.
