یافتههای یک پژوهش تازه که از سوی دانشگاه لایپزیگ در مورد گردآوری اطلاعات توسط خبرنگاران افغانستان در تبعید انجام شده، نشان میدهند که اکثر این روزنامهنگاران، اطلاعات خود را عمدتاً از طریق پلتفرمهای پیامرسان، شبکههای اجتماعی و نهادهای مقیم در خارج از کشور بهدست میآورند.
حامد عبیدی، خبرنگار افغانستان، که نتایج این پژوهش را در نشست «دانش در تبعید» ارائه کرد، گفته است که در این تحقیق ۱۴۷ خبرنگار شرکت کردهاند که از این میان، ۱۱۵ تن با رسانهها در تبعید همکاری دارند.
این تحقیق با هدف بررسی روشهای گردآوری داده، چالشهای امنیتی و اخلاقی و وضعیت آزادی بیان در شرایط تبعید انجام شده است.
بر اساس این یافتهها، ۹۵ درصد از خبرنگاران افغانستان در تبعید برای گردآوری دادهها از پیامرسانهای رمزگذاریشده مانند واتساپ، سیگنال و تلگرام استفاده میکنند. ۹۷ درصد منابع خبری خود را در گزارشهای حساس محفوظ نگه میدارند.
این پژوهش نشان میدهد که ۷۱ درصد منابع بهصورت منظم خودسانسوری میکنند؛ موضوعی که به گفته خبرنگاران در تبعید بر کیفیت حرفهای کار خبریشان تأثیر گذاشته است. مهمترین دلیل خودسانسوری، حفظ امنیت جانی همکاران و اعضای خانواده عنوان شده است.
در این پژوهش دریافت شده که تنها ۴۲ در صد خبرنگاران از حمایتهای درون سازمانی راضی بودهاند و ۹۰ درصد گفتهاند که برای محافظت از منابع، از انتشار برخی اخبار صرفنظر کردهاند.
اعتماد به امنیت دیجیتال تنها ۲.۸ از ۵ ارزیابی شده است؛ یعنی با وجود اهمیت بالای امنیت دیجیتال برای خبرنگاران در تبعید، بسیاری از آنان آموزشهای لازم در این حوزه را دریافت نکردهاند و نیاز به آموزشهای بیشتر دارند.
یافتههای این پژوهش همچنین نشان میدهند که با وجود فشارهای سیاسی، امنیتی و روانی، روزنامهنگاران افغانستان در تبعید به فعالیتهای خود ادامه دادهاند. ۹۵ درصد از خبرنگاران معتقدند که کار رسانهایشان باعث دیده شدن وضعیت افغانستان در سطح جهانی شده و میانگین انگیزه فعالیت خبری ۴.۳ از ۵ برآورد شده است.
این پژوهش بر ضرورت حمایتهای بلندمدت، آموزش امنیت دیجیتال و ایجاد زیرساختهای پایدار برای فعالیت رسانهای در تبعید تأکید میکند.
