برنامه جهانی غذا در گزارشی تازه گفته است که اقتصاد افغانستان با وجود ثبات نسبی ارزش افغانی و کاهش محدود قیمت برخی مواد غذایی، همچنان زیر فشار افزایش تورم، اختلال در مسیرهای تجاری و کمبود فرصتهای شغلی قرار دارد.
بر بنیاد ارزیابی بازارهای افغانستان از سوی این نهاد، نرخ تورم سالانه در ماه اپریل به ۸.۶ درصد رسید؛ در حالی که این رقم در ماه پیش از آن ۷.۶ درصد بود. تورم مواد غذایی ۸.۵ درصد و تورم کالاها و خدمات غیرغذایی ۸.۸ درصد گزارش شده است.
به گفته برنامه جهانی غذا، افزایش بهای غلات، روغن خوراکی، سبزیجات، مسکن، خدمات ترانسپورتی و خدمات صحی از عوامل اصلی رشد تورم بودهاند.
این نهاد افزوده است که افغانستان همچنان وابستگی زیادی به واردات دارد و در برابر شوکهای بیرونی، از جمله ناامنیهای منطقهای، نوسانات نرخ ارز و اختلال در تجارت فرامرزی، آسیبپذیر است.
در گزارش آمده است که تنشهای جاری در خاورمیانه و تغییر مسیرهای تجاری منطقهای باعث افزایش هزینههای حملونقل و بالا رفتن بهای کالاهای وارداتی شده است.
برنامه جهانی غذا میگوید بسته شدن گذرگاههای مرزی با پاکستان و اختلالهای ناشی از درگیریها در ایران، بازرگانان را وادار کرده است بیش از گذشته از مسیرهای جایگزین در آسیای مرکزی و دهلیزهای تجاری غربی استفاده کنند؛ موضوعی که زمان انتقال کالاها را طولانیتر و هزینههای ترانسپورتی را بیشتر کرده است.
بر اساس این گزارش، ارزش پول افغانی در ماه می نسبتاً باثبات باقی مانده و بهطور میانگین هر دالر امریکا ۶۳.۹ افغانی معامله شده است.
برنامه جهانی غذا این ثبات را ناشی از ادامه ورود حوالههای مالی، استفاده بیشتر از پول افغانی در معاملات داخلی و تداوم تجارت از مسیرهای جایگزین منطقهای دانسته است.
این گزارش نشان میدهد که قیمت مواد غذایی روند یکسانی نداشته است. میانگین قیمت گندم، آرد گندم، روغن خوراکی و حبوبات در ماه می کاهش یافته که علت آن بهبود عرضه فصلی و ثبات نرخ ارز عنوان شده است.
با این حال، قیمت شکر بهطور چشمگیری افزایش یافته و بهای برخی کالاهای وارداتی نیز به دلیل اختلالهای تجاری گذشته و افزایش هزینههای حملونقل همچنان بالا باقی مانده است.
بر اساس این گزارش، برنج همچنان از گرانترین اقلام غذایی به شمار میرود. قیمت برنج وارداتی «پلاوی» نسبت به مدت مشابه سال گذشته ۴۰ درصد افزایش یافته و بهای برنج «شوله» نیز ۲۸ درصد بیشتر شده است.
گزارش همچنین از تداوم ضعف بازار کار خبر میدهد. کارگران غیرماهر در ماه می بهطور متوسط تنها ۱.۹ روز در هفته به کار دسترسی داشتهاند؛ هرچند این رقم نسبت به ماه قبل اندکی بهبود یافته است.
برنامه جهانی غذا میگوید افزایش رقابت ناشی از بازگشت مهاجران از ایران و پاکستان، در کنار محدود بودن فرصتهای شغلی، همچنان درآمد خانوادهها را تحت فشار قرار داده است.
در نتیجه، قدرت خرید خانوادهها همچنان پایین باقی مانده است. بر اساس این گزارش، یک کارگر روزمزد با درآمد کامل تنها توان خرید ۴۷ درصد از سبد غذایی استاندارد برنامه جهانی غذا را دارد؛ موضوعی که نشاندهنده فاصله میان درآمدها و نیازهای اساسی غذایی است.
برنامه جهانی غذا هشدار داده است که با وجود بهبود برخی شاخصهای بازار در ماه می، وابستگی شدید افغانستان به واردات و آسیبپذیری آن در برابر بیثباتیهای منطقهای همچنان خانوادهها را در معرض افزایش قیمتها و فشارهای اقتصادی بیشتر قرار میدهد.
