نهاد مرکز نظارت بر بیجاشدگی داخلی در گزارش تازهاش گفته که حدود ۷ میلیون تن در افغانستان در سال گذشته میلادی در نتیجه درگیریهای طولانیمدت و حوادث طبیعی در داخل کشور آواره شدهاند.
این رقم نزدیک به نیمی از کل بیجاشدگان داخلی در جنوب آسیا در سال ۲۰۲۵ را تشکیل میدهد.
مرکز نظارت بر آوارگی داخلی روز سهشنبه، این گزارش را منتشر کرده و گفته است که در مجموع بیش از ۸۲ میلیون تن در سراسر جهان در داخل کشورهای خود بیجا شدهاند.
در این گزارش آمده است که درگیریها و خشونت به عامل اصلی آوارگی داخلی در جهان تبدیل شدهاند.
بر بنیاد این دادهها، تنها در سال ۲۰۲۵، حدود ۳۲.۳ میلیون مورد آوارگی داخلی در نتیجه درگیریها و خشونت ثبت شده که یک رکورد تازه به شمار میرود.
حوادث طبیعی نیز از دیگر عوامل مهم این پدیده عنوان شده است.
در بخش مربوط به افغانستان، این گزارش تأکید میکند که حدود ۴.۴ میلیون تن از بیجاشدگان داخلی بهطور مشخص در نتیجه درگیری و خشونت آواره شدهاند.
همچنین به تأثیر رویدادهای طبیعی، از جمله زلزلههای مرگبار در ماههای آگست و نومبر ۲۰۲۵ در ولایتهای شرقی و شهر مزارشریف اشاره شده که حدود هشت هزار مورد جابهجایی جدید را در پی داشته است.
این گزارش میافزاید که بازگشت شماری از آوارگان به مناطق اصلیشان در حالی صورت گرفته که زیرساختها در بسیاری از این مناطق تخریب شده و شرایط برای زندگی پایدار فراهم نیست.
مرکز نظارت بر جابهجایی داخلی همچنین هشدار داده است که دههها درگیری، خشکسالیهای مکرر و بحران اقتصادی عمیق، منابع اندکی برای بازسازی و تأمین معیشت مردم افغانستان باقی گذاشته است.
در سطح جهانی، این نهاد آوارگی داخلی را نشانه یک «بحران ساختاری» توصیف کرده و بر ضرورت تقویت سیستمهای دادهای و هماهنگی میان نهادها برای مدیریت بهتر این بحران تأکید کرده است.
براساس گزارش هرچند میزان آوارگی ناشی از بلایای طبیعی نسبت به سال ۲۰۲۴ کاهش یافته، اما این رقم همچنان ۱۳ درصد بالاتر از میانگین دهه گذشته گزارش شده و نشاندهنده تداوم تأثیرات تغییرات اقلیمی و رویدادهای شدید آبوهوایی است.
مرکز آوارگی داخلی همچنین هشدار داده است که شکافهای فزاینده در دادهها میتواند درک کامل از بحرانها را دشوار سازد.
به گفته این نهاد، در سال ۲۰۲۵ دسترسی به دادههای مرتبط با آوارگی در ۱۵ درصد کشورهای مورد بررسی کاهش یافته که سه برابر بیشتر از سال پیش از آن است.
این گزارش در پایان تأکید میکند که تقویت سیستمهای دادهای و بهبود هماهنگی میان نهادها برای مدیریت و پاسخ مؤثر به بحران آوارگی داخلی، همچنان یک نیاز حیاتی در سطح جهانی و بهویژه در کشورهایی مانند افغانستان است.
