یک منبع آگاه از تهران به رویترز گفته است، ایران میتواند به عنوان بخشی از پیشنهادهایی که در مذاکرات با امریکا ارائه داده، اجازه دهد کشتیها آزادانه از سمت عمان تنگه هرمز بدون خطر حمله عبور کنند؛ مشروط بر اینکه توافقی برای جلوگیری از درگیری مجدد حاصل شود.
این در حالی است که جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران به دلیل اختلال در ترافیک دریایی از طریق تنگه هرمز توسط ایران، که حدود ۲۰ درصد از جریان نفت و گاز طبیعی مایع جهان را مدیریت میکند، منجر به بزرگترین اختلال در تامین نفت و گاز جهانی شده است.
صدها نفتکش و کشتی دیگر و ۲۰۰۰۰ دریانورد از زمان آغاز جنگ در ۲۸ فبروری در خلیج فارس گیر افتادهاند. آتشبس دو هفتهای در ۸ اپریل به اجرا درآمد و دونالد ترمپ، رئیس جمهور امریکا، روز چهارشنبه گفت که جنگ تقریباً به پایان رسیده است، اما کنترول تنگه هرمز همچنان یک مسئله کلیدی در مذاکرات است.
این منبع که به دلیل حساسیت موضوع نخواست نامش فاش شود، به این خبرگزاری گفته است که ایران ممکن است مایل باشد به کشتیها اجازه دهد بدون هیچ مانعی از سوی تهران از آن سوی تنگه هرمز در آبهای عمان استفاده کنند.
این منبع نگفته است که آیا ایران همچنین با پاکسازی هرگونه ماینهای کارگذاشتهشده در آن بخش از آب موافقت خواهد کرد یا اینکه آیا به همه کشتیها – حتی کشتیهای مرتبط با اسرائیل – اجازه عبور آزادانه داده خواهد شد یا خیر.
اما این منبع افزود که این پیشنهاد به این بستگی دارد که آیا واشنگتن آماده است خواستههای تهران را برآورده کند یا خیر؛ شرطی که برای هرگونه پیشرفت احتمالی در تنگه هرمز از سوی ایران اساسی عنوان شده است.
کاخ سفید تاکنون در این باره اظهار نظر نکرده است.
یک منبع امنیتی غربی به رویترز گفته است که پیشنهاد عبور کشتیها از آبهای عمان بدون مانع، در دست بررسی بوده است، اگرچه مشخص نیست که آیا هنوز پاسخی از سوی واشنگتن دریافت شده است یا خیر.
این تنگه، باریکهای از آب که تنها ۳۴ کیلومتر عرض و بین ایران و عمان قرار دارد، گذرگاهی از خلیج فارس به اقیانوس هند است و مسیر اصلی برای تأمین انرژی از خاورمیانه و سایر کالاهای حیاتی از جمله کود است.
این پیشنهاد اولین گام قابل مشاهده تهران برای عقبنشینی از ایدههای تهاجمیتر مطرح شده در هفتههای اخیر خواهد بود؛ ایدههایی که شامل دریافت هزینه از کشتیها برای عبور از آبراه بینالمللی و اعمال حاکمیت بر تنگه میشد که توسط صنعت کشتیرانی جهانی به عنوان گامهای یکجانبه بیسابقهای در نقض کنوانسیونهای دریایی تلقی میشود.
کشورهای عضو سازمان بینالمللی دریانوردی سازمان ملل متحد در نشست این هفته خود در لندن، ایده وضع عوارض توسط ایران برای کشتیهایی که از این تنگه استفاده میکنند را رد کردند؛ چون که سازمان بینالمللی دریانوردی گفته است این اقدام «سابقه خطرناکی ایجاد خواهد کرد».
پیشنهاد ایران همچنین اولین اقدام برای بازگرداندن وضع موجود در مورد دریانوردی از طریق این تنگه خواهد بود که با وجود توقیفهای دورهای کشتیهای عبوری از این آبراه توسط ایران، دههها برقرار بوده است.
طرح موسوم به جداسازی تردد دوطرفه که در سال ۱۹۶۸ میلادی توسط سازمان کشتیرانی سازمان ملل متحد با توافق کشورهای منطقه تصویب شد، سیستم مسیریابی کشتی فعلی را ایجاد کرد که دهلیزهای دریانوردی را از طریق آبهای ایران و عمان جدا میکند.
ایالات متحده روز دوشنبه کشتیهای نفتی را که از بنادر ایران خارج میشدند، محاصره کرد و از ۲۸ فبروری، تردد گستردهتر کشتیها همچنان متوقف مانده است.
