رسانه‌ها

نی در تبعید: رادیوهای داخلی به بزرگ‌ترین بلندگوهای طالبان تبدیل شده‌اند

عکس دو شهروند افغانستان در حال شنیدن نشرات رادیو. آرشیف

نهاد حمایت‌کننده رسانه‌های آزاد افغانستان یا «نی در تبعید» می‌گوید که پس از حاکمیت دوباره طالبان، شبکه‌های رادیویی داخلی در کشور به «ابزار تبلیغاتی و اشاعه اطلاعات نادرست طالبان» بدل شده‌اند.

این نهاد در اعلامیه‌ای به مناسبت «۱۳ فبروری، روز جهانی رادیو» گفته است، آن‌چه که از طریق رادیوهای داخلی افغانستان تحت حاکمیت طالبان پخش می‌شود، «نه با واقعیت‌های جهان امروز همسو است و نه با قرائتی فراگیر و مبتنی بر همزیستی از دین که طالبان مدعی آن اند».

این در حالی است که به گفته این نهاد، دستگاه‌های پخش و تقویت‌کننده مربوط به رادیوهای منطقه‌ای و بین‌المللی که برای افغانستان برنامه داشتند، پس از حاکمیت دوباره طالبان در داخل کشور غیرفعال شدند.

نی در تبعید افزوده که با بازگشت طالبان به قدرت و در پی توافق‌نامه دوحه، رسانه‌ها و آزادی بیان در افغانستان بدترین آسیب تاریخی خود را تجربه کردند. پخش موسیقی از رادیوها منع شد، حضور زنان در بسیاری از ولایت‌ها در رادیوها محدود یا ممنوع شد و در نهایت، بخش قابل توجهی از رادیوها به «ابزار تبلیغاتی و ترویج دیدگاه‌های» طالبان تبدیل شدند.

این نهاد دوران شکوفایی رادیو در افغانستان را مربوط به دو دهه نظام جمهوریت در افغانستان دانسته است که در فاصله سال‌های ۱۳۸۰ تا ۱۳۹۰ خورشیدی، رادیو از نظر کمی و کیفی بیش‌ترین رشد را در کشور تجربه کرد.

در این اعلامیه آمده است که در این دوره، رادیو به دورافتاده‌ترین روستاهای کشور راه یافت و افزون بر دو زبان رسمی فارسی و پشتو، تقریباً به تمامی زبان‌ها و گویش‌های محلی برنامه تولید و پخش کرد و به ارائه اطلاعات، اخبار، موسیقی و برنامه‌های تفریحی پرداخت.

به باور نی در تبعید، این جهش تاریخی، شمار ایستگاه‌های رادیویی را از یک رادیوی سراسری تحت اداره نظام دور اول طالبان به بیش از ۳۵۰ رادیوی سراسری و محلی افزایش داد و به تبع آن، تنوع و گستره نشرات نیز به شکل چشمگیری توسعه یافت.

گفتنی است که ۱۳ فبروری سال ۲۰۱۱ میلادی، از سوی سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی ملل متحد (یونسکو) به عنوان روز جهانی رادیو نام‌گذاری شد و از آن زمان تاکنون، همه‌ساله در کشورهای مختلف جهان از این روز گرامی داشته می‌شود.

در افغانستان که بیش از دوازده دهه از تاسیس نخستین رادیو می‌گذرد، این رسانه همچنان جایگاه ویژه‌ای نزد مخاطبان دارد و گسترده‌ترین پوشش رسانه‌ای را در سطح کشور فراهم می‌کند.