دفتر هماهنگکننده کمکهای بشردوستانه ملل متحد (اوچا) میگوید که حدود ۴.۲ میلیون تن در افغانستان در سال روان به سرپناه اضطراری و کمکهای غیرغذایی نیاز خواهند داشت.
اوچا روز یکشنبه در گزارشی گفته که نهادهای بشردوستانه، ۸۸۱۰۰۰ تن را در اولویت رسیدگی قرار دادهاند و برای پاسخگویی به این نیازها، به ۱۶۰.۳میلیون دالر بودجه نیاز است.
بر بنیاد «طرح نیازها و پاسخگویی بشردوستانه افغانستان ۲۰۲۶»، بحران چندوجهی ناشی از بلایای طبیعی، فشارهای اقتصادی، بیثباتی اجتماعی و بازگشت گستردهی مهاجران، تقاضا برای سرپناه مناسب را بهطور چشمگیری افزایش داده است.
این نیازها بهویژه برای خانوادهها زنسرپرست، بازگشتکنندگان و آوارگان داخلی حیاتی توصیف شده است.
در این گزارش آمده است که تنها در سال ۲۰۲۵، بیش از ۱۵ هزار نفر در نتیجهی سیل و بارندگیهای شدید آسیب دیدهاند و حدود ۹۰ درصد آنان بهدلیل نبود منابع، همچنان در چادرها یا خانههای آسیبدیده زندگی میکنند.
همچنین، بیش از ۴ میلیون تن طی سالهای اخیر به افغانستان بازگشتهاند که نزدیک به نیمی از آنان از جنوری ۲۰۲۵ به اینسو وارد کشور شدهاند؛ با این حال، ۲۴ درصد این خانوادهها سرپناه را نیاز اصلی خود عنوان کردهاند.
اوچا افزوده است که با وجود کاهش سکونتگاههای غیررسمی در دو سال گذشته، هنوز ۳۹۰ هزار خانوار در نزدیک به ۹۰۰ محل غیررسمی در سراسر افغانستان زندگی میکنند.
بر بنیاد این گزارش این سکونتگاهها میزبان شمار زیادی از بازگشتکنندگان اخیر، بهویژه از پاکستان، نیز هستند.
بر بنیاد یافتههای «ارزیابی کل افغانستان ۲۰۲۵»، نابرابریهای جنسیتی در دسترسی به سرپناه تشدید شده و خانوارهای زنسرپرست بیش از دیگران در معرض سرپناههای ناکافی، ناامنی اجاره و خطر اخراج قرار دارند.
در این گزارش آمده است که ۱۵ درصد از خانوارهای زنسرپرست در سرپناههای ناکافی زندگی میکنند، در حالی که این رقم برای خانوارهای مردسرپرست ۱۲ درصد است.
اوچا هشدار داده است که آسیبپذیری افغانستان در برابر زلزله، سیل و رانش زمین در سال ۲۰۲۶ افزایش خواهد یافت و در صورت تأمیننشدن بودجه لازم، صدها هزار نفر از کمکهای حیاتی سرپناه و زمستانی محروم خواهند شد.
به گفته این نهاد، کمبود بودجه میتواند خطرات جدیتری را برای زنان، کودکان و افراد دارای معلولیت به همراه داشته باشد.
بر اساس برنامهریزی اعلامشده، خوشه سرپناه اضطراری و اقلام غیرغذایی سازمان ملل قصد دارد در سال ۲۰۲۶، در تمام ۳۴ ولایت افغانستان، به ۸۸۰ هزار نفر از طریق سرپناه اضطراری و موقت، اقلام غیرغذایی، کمکهای زمستانی و خدمات ترمیم سرپناه کمکرسانی کند.
اوچا تأکید کرده است که حفاظت از گروههای آسیبپذیر، بهویژه زنان و دختران، در مرکز برنامههای بشردوستانهی سال ۲۰۲۶ قرار دارد و بدون حمایت پایدار بینالمللی، بحران سرپناه در افغانستان میتواند بهطور جدی وخیمتر شود.
