وزارت تحصیلات عالی طالبان میگوید که بر بنیاد دستور هبتالله آخندزاده، مدرسههای دینی دیگر حق برگزاری آزمونهای مستقل را ندارند و درجه تحصیلی فارغالتحصیلان تنها بر بنیاد نتایج امتحانات رسمی تعیین خواهد شد.
ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، به مسئولان مدرسههای دینی هشدار داده است که از این پس درجه تحصیلی فارغان تنها بر بنیاد نمرات امتحانهای رسمی وزارتهای معارف و تحصیلات عالی تعیین میشود و مدرسههای دینی باید این نتایج را در مدرکهای تحصیلی درج کنند و دیگر حق ندارند فارغان را به گونه خودسرانه ممتاز اعلام کنند.
وزیر تحصیلات عالی طالبان هدف از این اقدام را جلوگیری از صدور مدرک های جعلی گفته است و تأکید کرده که تنها مدرکهایی اعتبار خواهند داشت که در سیستم وزارتهای معارف و تحصیلات عالی ثبت شده باشند.
این درحالیاست که پیشتر یافتههای اختصاصی آمو نشان میداد که طالبان برای صدها فارغ مدرسههای دینی، افغانستان و پاکستان سند لیسانس و ماستری دادهاند.
بر بنیاد گزارشها، وزارتهای تحصیلات عالی و معارف طالبان با هماهنگی ریاست مدرسههای جهادی، در دورههای حدیث (عالمیه)، خورد (عالیه) و خامسه آزمون برگزار کرده و فارغان موفق بر اساس دوره خود، مدرک ماستری، لیسانس یا فراغت از صنف ۱۲ دریافت میکردند.
آگاهان همواره هشدار دادهاند که مدرسههای دینی طالبان معیارهای علمی لازم را ندارند و اعطای مدرک های ماستری به فارغان این مدرسهها میتواند در آینده به نظام آموزش عالی افغانستان آسیب جدی وارد کند.
با این حال، شماری از دانشجویان محروم از تحصیل میگویند در حالی که دختران از تحصیل محروماند، فارغان برخی مدرسههای دینی با گذراندن آزمونهای ساده توانستهاند مدرکهای لیسانس و ماستری دریافت کنند.
یک دانشجو میگوید: «در حالی که دختران اجازه تحصیل ندارند، بعضی فارغان مدارس دینی با آزمونهای ساده مدارک لیسانس و ماستری میگیرند و این عادلانه نیست. طالبان بسیاری از دانشگاهها و مکتبها را به مدارس دینی تبدیل کردهاند و این وضعیت پیامدهای بسیار نگرانکنندهای دارد.»
پس از به قدرت رسیدن طالبان در اسد ۱۴۰۰، و تغییرات در نظام آموزشی افغانستان، وزارتهای تحصیلات عالی و معارف طالبان بارها گفتهاند که برنامههای آموزشی را بر بنیاد «اصول اسلامی» بازسازی میکنند و همزمان، تمرکز بیشتری بر آموزشهای دینی گذاشته شد.
آگاهان همواره تاکید کردهاند که تغییرات در نصاب و ساختار دانشگاهها، حذف زنان و جایگزینی استادان با ملاها، همراه با توزیع مدرک به فارغان مدرسههای دینی، نظام آموزشی کشور را با بحرانهای جدی روبهرو کرده است.
