یک رسانه ازبیکستانی گزارش داده که طالبان در هفتههای اخیر چندینبار از تاشکند خواستهاند دهها چرخبال و هواپیمای نظامی را که در سال ۲۰۲۱ به این کشور منتقل شده بود، بازگردانند. اما بر بنیاد این گزارش، مقامهای ازبیکستان این درخواستها را رد کردهاند.
وبسایت «کالیبر.از» نوشته که مقامهای ازبیکستان گفتهاند این تجهیزات دارایی ایالات متحده است و تاشکند اجازه ندارد آن را به طالبان تحویل دهد.
احرار اورخانوف، سخنگوی وزارت خارجه ازبیکستان، به رسانههای داخلی این کشور تأیید کرده که گزارشهای منتشر شده در برخی رسانهها مبنی بر توافق تاشکند برای بازگرداندن ۵۷ چرخبال به افغانستان «جعلی» و نادرست است.
او گفته است: «موضع ازبیکستان در این باره تغییر نکرده است.»
پیشتر، گزارشهایی از توافق تاشکند به بازگرداندن بخشی از تجهیزات هوایی افغانستان نشر شدهاند. طالبان نیز گفته بودند بازگشت این تجهیزات میتواند به «احیای نیروی هوایی افغانستان» کمک کند.
اما مقامهای ازبیکستان بارها تأکید کردهاند که هواپیماها و چرخبالهای منتقلشده در سال ۲۰۲۱ ملکیت افغانستان نبوده و بر اساس توافق با امریکا باید در اختیار ازبیکستان بماند.
بر بنیاد اسناد رسمی، در زمان سقوط حکومت پیشین کشور، خلبانان و نیروهای هوایی با ۴۶ چرخبال و هواپیمای نظامی، شامل هواپیماهای «سوپر توکانو»، چرخبالهای «بلکهاک»، «امدی-۵۳۰»، هواپیماهای «پیسی-۱۲» و هلیکوپترهای «می-۱۷» وارد ازبیکستان شده بودند. شماری از تجهیزات نیز در همان زمان به تاجیکستان منتقل شد.
در سال ۲۰۲۴، جاناتان هنیک، سفیر امریکا در تاشکند، گفت که این تجهیزات «هرگز» متعلق به افغانستان نبوده و دولت امریکا تصمیم گرفته آنها را در ازبیکستان نگه دارد.
به نوشته کالیبر.از، از میان این تجهیزات تاکنون هفت هلیکوپتر بلکهاک به امریکا تحویل داده شده، اما دهها فروند دیگر همچنان در خاک ازبیکستان باقی مانده است.
