سازمان گزارشگران بدون مرز اعلام کرده است که پاکستان در سال ۲۰۲۵ دستکم ۲۰ خبرنگار کشور را که در تبعید زندگی میکردند، بهزور به افغانستان بازگردانده است.
این سازمان با انتقاد از این اقدام افزوده است این اقدام نقض آشکار اصل «عدم بازگرداندن اجباری» در حقوق بینالملل است.
سازمان گزارشگران بدون مرز افزوده است که این اخراجها در حالی انجام شده که دهها خبرنگار دیگر نیز در پاکستان هر روز در ترس بازداشت، اخاذی پولیس و انتقال فوری به مرز بهسر میبرند.
براساس گزارش سازمان گزارشگران بدون مرز، حدود ۲۰۰ خبرنگار که پس از فرار از تهدیدهای طالبان و انتقامجوییهای احتمالی به پاکستان پناه برده بودند، با حمایت این سازمان در انتظار اسکان مجدد در کشورهای ثالث قرار داشتند. اما روند اسکان در غرب تقریباً متوقف شده و زمان انتظار برای مصاحبه و بررسی پروندهها گاهی به چندین سال رسیده است.
در همین حال، دولت پاکستان از تابستان ۲۰۲۵ بهندرت ویزه اقامت مهاجران افغانستان را تمدید کرده و بسیاری از آنها را عملاً در وضعیت «غیرقانونی» قرار داده است.
گزارشگران بدون مرز میگوید که طی شش ماه گذشته بازداشتهای خودسرانه، انتقال به بازداشتگاهها و اخراج فوری خبرنگاران افغانستان در پاکستان افزایش یافته است.
طبق این گزارش این افراد اغلب بدون بررسی قانونی مدارکشان مستقیماً از سوی پولیس به مرز تورخم منتقل شده و تحویل طالبان داده شدهاند.
وزارت داخله پاکستان به پرسشهای این سازمان درباره چرایی ادامه اخراجها پاسخی ارائه نکرده است.
سلیا مرسیه، رئیس میز آسیای جنوبی سازمان گزارشگران بدون مرز، وضعیت را «غیرقابل تحمل» توصیف کرده و گفته است: «این روزنامهنگاران پس از فرار از آزار طالبان، اکنون در پاکستان نیز با بازداشتهای خودسرانه و اخراج اجباری مواجهاند. این نقض مستقیم قوانین بینالمللی و اصول بنیادین حمایت از پناهجویان است. از حکومت پاکستان میخواهیم فوراً اخراجها را متوقف کند و روند تمدید ویزه این افراد را از سر بگیرد. همچنین از جامعه جهانی میخواهیم مسیرهای امن و فوری اسکان مجدد آنان را باز کند.»
سازمان گزارشگران بدون مرز سه روایت از روزنامهنگاران کشور را که به دلیل تهدیدهای امنیتی هویتشان پنهان شده است، منتشر کرده است.
یکی از خبرنگاران میگوید پولیس چندینبار به خانهاش یورش برده و او نیز بارها در بازارها بازداشت شده است: «اکنون هیچ ویزه معتبری ندارم. بارها درخواست تمدید دادهام اما همه رد شدهاند. همسرم بیمار است و حتی نمیتوانم او را آزادانه به دکتر ببرم. هر لحظه در ترس زندگی میکنیم. اگر اخراج شوم، طالبان هیچ رحمی نمیکنند.»
روزنامهنگار دیگری روایت میکند که همراه همسرش بازداشت شده و همسرش بدون بررسی مدارک و بدون حق اعتراض به طور مستقیم به مرز منتقل شده است: «در بازداشتگاه بیش از ۶۰ تن را در یک اتاق نگه میداشتند. پولیس مدارک قانونی ما را اصلاً بررسی نکرد. روند تمدید ویزه ماههاست متوقف است و فساد گسترده در این روند هزینهها را برای خانوادهها غیرقابل تحمل کرده است.»
روزنامهنگار سومی میگوید باوجود ارائه کارت خبرنگاری، پولیس او را با خشونت بازداشت کرده و همه مدارکش را ضبط کرده است: «وقتی به مرز رسیدیم، هیچکس به حرفم گوش نداد. وقتی از مرز عبور کردم، فقط بدنم حرکت میکرد؛ روحم مرده بود. بعدها با کمک دوستان توانستم دوباره ویزه کوتاهمدت بگیرم، اما بازگشت به پاکستان هم برایم آرامش نداشت.»
گزارشگران بدون مرز هشدار داده است که توقف روند تمدید ویزه در پاکستان، بازداشتهای خودسرانه، اخاذی و انتقال فوری مهاجران افغانستان به مرز، آنها را در شرایطی قرار داده که «هر روز بهمثابه شمارش معکوس برای پایان زندگی امنشان» است. بسیاری ماهها و حتی سالهاست در انتظار قرار مصاحبه در سفارتخانهها نشستهاند و در وضعیت بیسرنوشتی کامل قرار دارند.
سازمان گزارشگران بدون مرز بار دیگر تأکید کرده است که ادامه اخراج خبرنگاران افغانستان، آنان را در معرض خطر بازداشت، شکنجه یا انتقام طالبان قرار میدهد و از دولت پاکستان و کشورهای غربی خواسته است که برای جلوگیری از یک بحران انسانی، فوراً اقدام کنند.
