بازرس ویژه ایالات متحده برای بازسازی افغانستان (سیگار) در واپسین گزارش خود اعلام کرده است که بخش قابل توجهی از کمکهای امریکا به این کشور یا هدر رفته و یا در مسیر فساد و سوءاستفاده قرار گرفته است.
بر اساس این گزارش، از ۱۴۸ میلیارد دالر بودجهای که از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۲۵ برای امنیت، توسعه و کمکهای بشردوستانه اختصاص یافته بود، بین ۲۶ تا ۲۹ میلیارد دالر هرگز به هدف نهایی نرسیده است.
بازرس ویژه امریکا نوشته است که بخشی از میلیاردها دالر تجهیزات نظامی، پروژههای توسعهای و کمکهای بشردوستانه یا در اختیار طالبان قرار گرفته و یا به شکلی دیگر از دسترس خارج شده است. کاخ سفید تاکنون در واکنش به این گزارش اظهار نظر نکرده است.
این گزارش ۱۳۰ صفحهای، بیش از دو دهه کمکهای ایالات متحده به افغانستان را بررسی کرده و از سوی بازرس ویژه امریکا به عنوان آخرین گزارش این نهاد معرفی شده است.
سهم امنیتی
سیگار اعلام کرده است که سهم بخش امنیتی حدود ۸۹ میلیارد دالر بود که بیشتر آن برای صندوق نیروهای امنیتی افغانستان، آموزش و حقوق نیروها صرف شد. حدود ۴.۶ میلیارد دالذ نیز برای برنامههای مبارزه با مواد مخدر و ۴.۹ میلیارد دالر برای سایر فعالیتهای امنیتی اختصاص یافته است.
جزئیات گزارش نشان میدهد که حدود ۱۹.۷ میلیارد دالر صرف تجهیز و حملونقل نیروهای امنیتی شده و شامل نزدیک به ۹۶ هزار وسیله نقلیه زمینی، بیش از ۵۱ هزار وسیله عمومی یا سبک، ۹۰۰ هزار وسیله نقلیه زرهی، بیش از ۴۲۷ هزار قبضه سلاح، بیش از ۱۷ هزار دستگاه دید در شب و ۱۶۲ هواپیما بوده است. تا پیش از سقوط افغانستان، تنها ۱۳۱ فروند از این هواپیماها قابل استفاده بودند.
توسعه و حکمرانی
سیگار همچنین گزارش داده که نزدیک به ۳۶ میلیارد دالر در حوزه توسعه و حکمرانی هزینه شده است. این بودجه شامل ۲۰.۸ میلیارد دالر صندوق حمایت اقتصادی، ۵.۲ میلیارد دالر برنامه مبارزه با مواد مخدر و حاکمیت قانون و ۳.۷ میلیارد دالر برنامه واکنش اضطراری بوده است. هدف از این بودجه، تقویت ساختارهای اداری و ظرفیتهای دولتی افغانستان عنوان شده است.
کمکهای بشردوستانه
کمکهای بشردوستانه نیز حدود ۷.۱ میلیارد دالر برآورد شده که نیمی از آن از طریق کمک بینالمللی به بلایا تأمین شد. عملیات آژانسها و سایر هزینهها نیز ۱۶.۳ میلیارد دالر برآورد شده است.
بازرس ویژه امریکا تاکید کرده است: «در طول هفده سال نظارت، بین ۲۶ تا ۲۹ میلیارد دالر از بودجه بازسازی افغانستان هرگز به هدف نرسید، یا هدر رفت و یا دزدیده شد.»
پیشتر سیگار در گزارشی دیگر اعلام کرده بود که از اکتبر ۲۰۲۱ تا جنوری ۲۰۲۵، ایالات متحده ۲۱.۶ میلیارد دالر برای افغانستان هزینه کرده است. دونالد ترمپ، رئیسجمهور امریکا، نیز کمتر از دو هفته پس از ورود به کاخ سفید گفته بود: «باورکردنی نیست که ایالات متحده میلیاردها دالر به افغانستان، و بهویژه به طالبان، میفرستد.» و در پی آن، تمام کمکهای خارجی امریکا به افغانستان تعلیق شد.
گزارش تازه سیگار، تصویری گسترده از میلیاردها دالر کمک امریکا به افغانستان ارائه میدهد که بخش قابل توجهی از آن یا هدر رفته یا در مسیر فساد و سوءاستفاده قرار گرفته و بخشی از آن اکنون در اختیار طالبان است. این گزارش همچنین پرسشهای جدی درباره کارایی و نظارت بر کمکهای بینالمللی در افغانستان مطرح میکند.
