بانک جهانی در گزارش تازهاش گفته است که در هفت ماه اول سال مالی ۲۰۲۵، از مجموع بیش از ۱۵۵ میلیارد افغانی بودجه افغانستان، ۴۹ درصد (۷۵.۶ میلیارد افغانی) به بخشهای امنیتی اداره طالبان هزینه شده است.
گزارش بانک جهانی همچنین نشان میدهد که رشد هزینههای اداره طالبان هماهنگ با درآمدها بوده و کسر بودجه تحت کنترل قرار دارد.
در این گزارش آمده که در اکتوبر ۲۰۲۵، کل هزینههای دولتی به ۲۴.۳ میلیارد افغانی رسید که نسبت به ماه قبل ۵ درصد کاهش داشته است.
به گفته بانک جهانی، این کاهش عمدتاً به دلیل افت ۱۲ درصدی دستمزدها و حقوقها بود، در حالی که هزینه کالاها و خدمات و یارانهها به ترتیب ۷.۷ درصد و ۱۶ درصد افزایش یافتند.
بر اساس دادههای سالانه، کل هزینهها نسبت به اکتوبر سال گذشته میلادی ۷۸درصد افزایش داشته که عمدتاً ناشی از اثر پایه پایین سال گذشته و تأخیر در پرداخت دستمزدها بوده است.
بر بنیاد این گزارش، در طول هفت ماه اول سال مالی ۲۰۲۵، هزینههای دستمزد و حقوق ۱۸ درصد افزایش یافته و به ۱۰۱.۴ میلیارد افغانی رسیده است. هزینه کالاها و خدمات ۳۱.۳ میلیارد افغانی و انتقالها ۱۳.۳ میلیارد افغانی گزارش شده است.
این افزایش در انتقالها، منعکسکننده گسترش کمکها به بازگشتکنندگان، خانوادههای آسیبدیده از زلزله، خانوادههای قربانیان و افراد دارای معلولیت، و همچنین از سرگیری پرداختهای بازنشستگی مطابق دستورالعملهای جدید است.
بانک جهانی تأکید کرده که تخصیص نزدیک به نیمی از بودجه به بخش امنیت و مدیریت هماهنگ هزینهها با درآمدها، ثبات مالی طالبان را در شرایط فشارهای اقتصادی متعدد حفظ کرده است و ادامه رشد اقتصادی و بهبود رفاه عمومی به مدیریت مؤثر این منابع بستگی دارد.
این در حالی است که طالبان از چندین سال بدینسو از اعلام بودجه سال مالی کشور خودداری کردهاند.
به نقل از بانک جهانی، واردات افغانستان در هفت ماه اول سال مالی ۲۰۲۵ با ۲۱ درصد افزایش نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ۷.۶ میلیارد دالر رسیده است.
بخش بزرگی از این واردات مربوط به کالاهای واسطهای است که نشاندهنده رشد فعالیت صنعتی و تولید داخلی در کشور است.
صادرات افغانستان نیز همچنان به شدت به محصولات غذایی وابسته است و ۸۲ درصد از کل صادرات را تشکیل میدهد.
بانک جهانی افزوده است که این وابستگی فزاینده باعث میشود کشور در برابر نوسانات بازار و شرایط آب و هوایی آسیبپذیر است.
براساس این گزارش، ایران با ۲۹ درصد از کل واردات، بزرگترین شریک تجاری افغانستان باقی مانده و پس از آن امارات متحده عربی (۱۹ درصد)، پاکستان (۱۳ درصد) و چین (۸ درصد) قرار دارند.
بانک جهانی تاکید کرده است که تغییر مسیر تجارت به سمت ایران و کشورهای آسیای مرکزی پس از اختلالات در مسیرهای شرقی و جنوبی، روندی رو به رشد دارد.
در بخش درآمدهای داخلی، جمعآوری درآمد هفت ماه اول سال مالی ۲۰۲۵ با ۱۶ درصد رشد به ۱۵۳.۴ میلیارد افغانی رسید.
افزایش درآمد در گذرگاههای غربی و شمالی مانند هرات، بلخ و فراه توانست کاهش درآمد در مرزهای شرقی و جنوبی را جبران کند.
همچنین، کسر تجاری افغانستان در این مدت به ۶.۵ میلیارد دالر رسید که معادل ۳۰ درصد تولید ناخالص داخلی است.
