زلزلهای به بزرگی ۶ ریشتر در نیمههای شب یکشنبه شرق افغانستان را لرزاند و دستکم ۱۴۰۰ تن کشته و بیش از ۳۱۰۰ تن زخمی برجای گذاشت.
به گزارش خبرگزاری رویترز، تلاشها برای نجات آسیبدیدگان هنوز ادامه دارد.
این رویداد مرگبار بار دیگر پرسشها را درباره علت زمینلرزههای مکرر در افغانستان و آسیبپذیری این کشور در برابر حوادث طبیعی برانگیخته است.
آیا زمینلرزهها در افغانستان رایج اند؟
رویترز مینویسد افغانستان با کوهستانهای ناهموار احاطه شده و مستعد انواع بلایای طبیعی است؛ اما زمینلرزهها بیشترین قربانیان را برجا میگذارند. بهطور میانگین سالانه حدود ۵۶۰ تن در اثر زمینلرزه در این کشور جان میبازند و خسارات ناشی از آن به ۸۰ میلیون دالر در سال برآورد شده است.
پژوهشها نشان میدهد که از سال ۱۹۹۰ تاکنون دستکم ۳۵۵ زمینلرزه با بزرگی بالاتر از ۵ ریشتر افغانستان را تکان داده است.
چرا افغانستان زلزلهخیز است؟
بر بنیاد گزارش رویترز، افغانستان در مرز صفحه تکتونیکی اوراسیا قرار دارد که با صفحه هند در تماس است و همچنین از جنوب تحت تأثیر صفحه عربستان قرار میگیرد.
حرکت شمالی صفحه هند و فشار آن بر اوراسیا عامل اصلی وقوع زمینلرزههای متعدد در افغانستان دانسته میشود.
کدام مناطق آسیبپذیرتر اند؟
شرق و شمالشرق افغانستان، بهویژه مناطق هممرز با پاکستان، تاجیکستان و ازبیکستان، بیشترین خطر زلزله را دارند. شهر پرجمعیت کابل نیز به دلیل تراکم ساختمانی، سالانه بهطور میانگین ۱۷ میلیون دالر خسارت ناشی از زمینلرزه تجربه میکند.
رویترز هشدار میدهد زمینلرزهها در مناطق کوهستانی میتوانند رانش زمین ایجاد کنند و تلفات و خسارات را دوچندان سازند.
مرگبارترین زمینلرزهها کدام بودند؟
افغانستان از سال ۱۹۰۰ تاکنون حدود ۱۰۰ زمینلرزه «ویرانگر» را ثبت کرده است. از جمله زمینلرزه ۶ ریشتری سال ۲۰۲۲ که هزار تن را کشت، یا زمینلرزههای پیدرپی در سال ۲۰۲۳ که بیش یکهزار قربانی گرفت و دهها روستا را نابود ساخت.
در سال ۲۰۱۵ نیز زمینلرزهای به بزرگی ۷.۵ ریشتر ۳۹۹ قربانی در افغانستان، پاکستان و هند برجا گذاشت. در سال ۱۹۹۸ دو زمینلرزه در فاصله سه ماه ۷۰۰۰ کشته به جا گذاشتند که مرگبارترین حوادث دو دهه اخیر محسوب میشود.
چگونه میتوان تابآوری را افزایش داد؟
کارشناسان به نقل از رویترز تأکید میکنند که تنها راه کاهش تلفات، ساختوساز مقاوم در برابر زلزله و بازسازی ساختمانهای موجود به شیوههای ایمن است.
