سازمان غیردولتی ایمرجنسی در آستانه چهار سالگی حاکمیت طالبان در افغانستان میگوید چهار سال پس از سقوط جمهوری و خروج نیروهای خارجی از این کشور، بحران صحی در افغانستان همچنان رو به وخامت است و میلیونها تن از ابتداییترین خدمات درمانی محروماند.
بر اساس یافتههای این گزارش که از طریق مصاحبه با بیش از ۱۶۰۰ بیمار، مراقب و کادر صحی در ۱۱ ولایت کشور جمعآوری شده، بیش از ۷۰ درصد شهروندان افغانستان به خدمات صحی رایگان یا ارزان دسترسی ندارند.
همچنین سه تن از هر پنج پاسخدهنده گفتهاند که توانایی پرداخت هزینه درمان را ندارند و معمولاً برای دریافت خدمات صحی مجبور میشوند پول قرض بگیرند یا داراییهای خود را بفروشند.
در همین حال، طبق این گزارش یک چهارم بیماران به دلیل هزینههای سنگین، عمل جراحی خود را به تعویق انداخته یا لغو کردهاند.
با این حال این نهاد هشدار داده است که فروپاشی اقتصادی، محدودیتهای گسترده طالبان بر کار و سفر زنان، و کمبود منابع، فشار بیسابقهای بر نظام صحی کشور وارد کرده است.
دژان پانیک، رییس این نهاد در افغانستان گفته است: «۲۲.۹ میلیون تن، بیش از نیمی از جمعیت افغانستان، به کمکهای بشردوستانه نیاز دارند. زیرساختهای تخریبشده، محدودیتهای گسترده بر حقوق بشر و دسترسی ضعیف به مراقبتهای صحی، افغانستان را به آزمونی برای بقای پس از جنگ تبدیل کرده است.»
ایمرجنسی که از سال ۱۹۹۹ در افغانستان فعالیت دارد، اکنون سه مرکز جراحی در کابل، لشکرگاه و عنابه، یک مرکز زایشگاه در پنجشیر، و بیش از ۴۰ پست کمکهای اولیه و مراکز مراقبتهای اولیه صحی را در سراسر کشور اداره میکند.
در گزارش ایمرجنسی گفته شده است که نیمی از بیماران مرکز جراحی در کابل همچنان «زخمی جنگی» محسوب میشوند، که شامل قربانیان تیراندازی، انفجار، ماین و ضربات چاقو هستند.
طبق این گزارش ۸۰ درصد بیماران این مرکز از جراحات غیرنظامی، عمدتاً رویدادهای ترافیکی آسیب دیدهاند؛ آماری که از سال ۲۰۲۱ تاکنون رو به افزایش بوده است.
براساس این گزارش در عنابه پنجشیر نیز محدودیتهای طالبان بر سفر و کار زنان باعث شده بسیاری از بیماران زن دیر به شفاخانه برسند و در برخی موارد جان خود را از دست بدهند.
از سویی هم سوءتغذیه مادران و نوزادان نیز یکی از عوامل اصلی مرگومیر و بیماریهای طولانیمدت در این منطقه است.
در این گزارش آمده است که در سال جاری میلادی، ۷۵ درصد قربانیان ماینها در افغانستان کودکان بودهاند که اغلب هنگام بازی در مناطق آلوده زخمی شدهاند. همچنین ۲۰ درصد از کودکان بستری در مراکز ایمرجنسی در عنابه دچار سوءتغذیه حاد هستند که خطر مرگ، عفونتهای مکرر و مشکلات رشد را افزایش میدهد.
با این همه نهاد ایمرجنسی تأکید کرده که آموزش کارمندان بخش صحت در افغانستان، بهویژه زنان، بخش مهمی از فعالیتهای این نهاد است.
به گفته این نهاد در حال حاضر، ۹۷ درصد کارکنان مراکز ایمرجنسی شهروندان افغانستان هستند که ۲۳ درصد آنها را زنان تشکیل میدهند.
پنیک میگوید: «نسلهای بعدی یگانه امید واقعی ما هستند. ضروری است که زنان بتوانند دوباره جایگاه خود را در جامعه داشته باشند و جامعه جهانی نباید افغانستان را با قطع بودجه یا سکوت، رها کند.»
