نهاد سیستمهای هشدار اولیه قحطی در تازهترین گزارش نظارتی خود نسبت به کاهش بارندگی در فصل زراعت ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ در افغانستان هشدار داده و اعلام کرده است که این وضعیت میتواند تولید گندم، بهویژه «گندم بهاری» را بهشدت کاهش دهد و امنیت غذایی میلیونها تن را به خطر بیندازد.
بر پایه این گزارش که از سوی این نهاد با حمایت نهاد توسعهای ایالات متحده (یوایایدی) تهیه شده، پیشبینیها نشان میدهند که بارندگی از اکتوبر تا جون ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ در بسیاری از مناطق افغانستان پایینتر از حد میانگین بوده است.
بربنیاد این گزارش این کاهش بارندگی بهویژه در مناطق شمالی، شمالغربی و مرکزی کشور، تأثیر منفی شدیدی بر محصولات زراعتی و وضعیت معیشتی مردم گذاشته است.
به گفته نهاد سیستمهای هشدار اولیه قحطی، مشابهتهای اقلیمی با سالهایی که پیش از این با خشکسالی روبهرو بودند، نشان میدهد که «گندم بهاری» بیش از گندم زمستانی در برابر کاهش بارندگی آسیبپذیر است.
در این گزارش آمده است که دلیل این امر، زمان کشت و رشد این نوع گندم است که بیشتر به بارندگیهای پیدرپی وابسته است.
این نهاد در این گزارش افزوده است که در ولایتهای شرقی و جنوبی کشور، بارندگیهای شدیدتری نسبت به حد معمول پیشبینی شده که از یکسو میتواند زمینۀ بهبود بهرهوری زراعتی را فراهم کند، اما از سوی دیگر، خطر سیلابهای ناگهانی را نیز در پی دارد.
بربنیاد این گزارش مناطقی از جمله ننگرهار، کنر، پکتیا و لوگر به دلیل موقعیت کوهستانی و خاک خشک، بهویژه در برابر سیلابهای موسمی آسیبپذیر خوانده شده است.
بر اساس گزارش، بارندگی کمتر از حد معمول منجر به کاهش قابل توجه در سطح رطوبت خاک، کاهش آبهای زیرزمینی و کاهش سطح آب برف شده که برای تغذیۀ منابع آبی در تابستان حیاتی است.
گزارش میافزاید همچنین شرایط چراگاهها نیز رو به وخامت گذاشته و شاخصهای پوشش گیاهی نشاندهندۀ کاهش شدید غذا برای دامها در بسیاری از ولایتها است.
طبق این گزارش این وضعیت، مالداران را در فصل تابستان و خزان با مشکلات جدی مواجه خواهد ساخت.
نهاد سیستمهای هشدار اولیه قحطی گفته است از اکتوبر ۲۰۲۴ تا جون ۲۰۲۵، دمای هوا در بیشتر مناطق افغانستان بالاتر از میانگین بوده که این مسأله موجب افزایش تبخیر رطوبت خاک شده و فشار مضاعفی بر کشتهای بارانی وارد کرده است.
در حالی که برخی مناطق محلی در بهار دمای پایینتری را تجربه کردند، اما روند کلی نشاندهندۀ گرمای غیرعادی و خشکسالی گسترده است.
نهاد سیستمهای هشدار اولیه قحطی میگوید که فصل مرطوب ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ با خشکی غیرمعمول به پایان رسید. این وضعیت در کنار کاهش ذخایر برف، تهدیدی جدی برای ادامه زراعت و تأمین غذا در ماههای آینده خواهد بود.
نهاد سیستمهای هشدار اولیه قحطی از کشورها، نهادهای کمکرسان و سازمانهای بینالمللی خواسته است که برای مقابله با خطرات پیشرو در افغانستان، آمادگی لازم را داشته باشند.
به گفته گزارش این آمادگیها شامل برنامهریزی اضطراری برای تأمین غذا، حفاظت از زیرساختهای آبی، و حمایت از دهقانان و مالداران در مناطق آسیبپذیر است.
